دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
خواص، مضرات و طبع میوه گیلاس | Cherry fruit properties
گیلاس یکی از میوههای خوشطعم و پرطرفدار متعلق به سرده پرونوس است که میوهای گوشتی با هستهای سخت در مرکز خود تولید میکند. این میوه در بسیاری از نقاط جهان کشت میشود و کشورهایی مانند ترکیه، آمریکا و ایران از مهمترین تولیدکنندگان آن به شمار میروند. انواع مختلف گیلاس در مناطق گوناگون ایران رشد کرده و با شرایط آبوهوایی متنوع این کشور سازگار شدهاند. گیلاس علاوه بر مصرف تازهخوری، در تهیه محصولاتی مانند مربا، کمپوت، آبمیوه و دسرهای مختلف نیز کاربرد دارد. برگهای این درخت نیز در طب سنتی مورد توجه بوده و به صورت دمنوش برای کمک به سلامت کبد و کلیه استفاده میشوند. این میوه سرشار از ترکیبات آنتیاکسیدان و مواد مغذی است که میتوانند در حفظ سلامت پوست، تقویت بینایی، کاهش روند پیری و کمک به مدیریت وزن نقش مؤثری داشته باشند.
بر اساس مطالعات گیاهشناسی، خاستگاه اولیه گیلاس احتمالاً نواحی میان دریای خزر و دریای سیاه بوده است. این گیاه از گذشتههای دور به اروپا راه یافت و به تدریج در بسیاری از کشورهای جهان گسترش پیدا کرد. امروزه بخش عمده ارقام تجاری گیلاس از گونههای توسعهیافته در اروپا منشأ گرفتهاند، هرچند برخی از ارقام ارزشمند نیز از طریق انتخاب و اصلاح در مناطق بومی و مستعد کشت گیلاس به وجود آمدهاند.
ارزش تغذیه ای گیلاس
هر ۱۰۰ گرم گیلاس (حدود ۱۴عدد گیلاس متوسط) دارای این ترکیبات است:
- انرژی ۷۲/۰۶کیلو کالری
- رطوبت ۸۰/۷۴گرم
- کربوهیدرات ۱۶/۶۰گرم
- پروتئین ۱/۲۱گرم
- چربی ۰/۶۹ گرم
- فیبر ۱/۸۷ گرم
- کلسیم ۱۴/۷۱ میلی گرم
- فسفر ۱۹/۱۲میلی گرم
- آهن ۰/۳۸ میلی گرم
- پتاسیم ۲۲۳/۵ میلی گرم
- فلوئور ۲۵میلروگرم
- منیزیم ۱۱/۷۶میلی گرم
- ویتامین آ ۲۱/۴۷
- ویتامین ث ۷/۰۶میلی گرم
- اسید فولیک ۴/۱۲ میلروگرم
- همچنین گیلاس داراى کبالت، مس، منگنز، و روى مى باشد.
- قندى که گیلاس دارد از نوع ((لوولوز)) است.
طبع گیلاس
از نظر طب سنتی، گیلاس دارای طبع سرد و تر است.
خواص گیلاس
گیلاس از جمله میوههای مغذی و انرژیبخش محسوب میشود که به دلیل دارا بودن قندهای طبیعی، میتواند به تأمین انرژی روزانه بدن کمک کند. مصرف این میوه علاوه بر افزایش نشاط و شادابی، در کاهش احساس خستگی و بیحالی نیز مؤثر است و به همین دلیل گزینهای مناسب برای میانوعدههای سالم به شمار میآید.
یکی از ترکیبات ارزشمند موجود در گیلاس، ملاتونین است؛ مادهای که نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارد. به همین دلیل، مصرف منظم گیلاس میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کرده و در کاهش مشکلاتی مانند بیخوابی مؤثر باشد.
گیلاس همچنین منبعی غنی از ویتامین A و بتاکاروتن است که برای حفظ سلامت چشم و تقویت قدرت بینایی اهمیت زیادی دارند. این ترکیبات علاوه بر محافظت از بافتهای چشمی، در حفظ سلامت و شادابی پوست نیز نقش مؤثری ایفا میکنند.
وجود مقادیر قابل توجهی از آنتیاکسیدانهای طبیعی در گیلاس باعث شده است که این میوه در مقابله با آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد مؤثر باشد. این ویژگی میتواند به کاهش خطر ابتلا به برخی بیماریهای مزمن و حمایت از سلامت عمومی بدن کمک کند.
دیگر خواص گیلاس
فیبر غذایی موجود در گیلاس به بهبود عملکرد سیستم گوارش کمک کرده و در حفظ سلامت رودهها نقش دارد. همچنین مصرف این میوه میتواند در کنترل سطح کلسترول خون و بهبود فرآیند هضم غذا مؤثر باشد.
گیلاس سرشار از آنتوسیانینها است؛ ترکیباتی که به دلیل خواص ضدالتهابی خود شناخته میشوند. این مواد میتوانند در کاهش درد و التهاب ناشی از برخی بیماریها، از جمله مشکلات مفصلی، نقش حمایتی داشته باشند.
این میوه همچنین حاوی پتاسیم است؛ ماده معدنی مهمی که در حفظ عملکرد طبیعی عضلات و تعادل مایعات بدن نقش دارد. مصرف گیلاس میتواند به کاهش احتمال گرفتگی عضلات، بهویژه در افراد فعال و ورزشکاران، کمک کند.
آنتیاکسیدانهای موجود در گیلاس علاوه بر محافظت از سلولهای بدن، در حفظ عملکرد مغز و تقویت حافظه نیز مؤثر هستند. به همین دلیل، این میوه در رژیمهای غذایی مرتبط با سلامت شناختی و عملکرد ذهنی جایگاه ویژهای دارد.
مصرف منظم گیلاس میتواند به حفظ سلامت قلب و عروق کمک کند. ترکیبات مفید موجود در این میوه با کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو، در حمایت از عملکرد طبیعی سیستم قلبیعروقی نقش دارند.
از مهمترین ویژگیهای گیلاس میتوان به خاصیت ضدالتهابی آن اشاره کرد. این خاصیت برای ورزشکاران و افرادی که پس از فعالیتهای بدنی دچار درد و خستگی عضلانی میشوند، اهمیت ویژهای دارد و میتواند به بهبود روند ریکاوری بدن کمک کند.
فواید گیلاس برای پوست
از گیلاس میتوان به عنوان ماسک زیبایی استفاده کرد و چین و چروکهای پوست را کاهش داد.
برای زیبا شدن پوست گیلاس را له کنید روی پوست بگذارید بعد از ۲۰ دقیقه پوست را بشوئید خستگی پوست را از بین میبرد.
مکیدن صمغ درخت گیلاس رنگ چهره را باز میکند.
خوردن گیلاس از پیری زودرس جلوگیری میکند.
خواص گیلاس برای کبد
گیلاس به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای قوی مانند آنتوسیانینها و ویتامین C میتواند به محافظت از سلولهای کبد در برابر آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد کمک کند. مصرف این میوه همچنین به کاهش التهاب در بدن کمک کرده و ممکن است در بهبود عملکرد کبد و دفع بهتر سموم مؤثر باشد. وجود آب فراوان و ترکیبات مفید در گیلاس نیز به حفظ سلامت عمومی کبد کمک میکند.
خواص گیلاس برای کم خونی
گیلاس حاوی مقدار مناسبی ویتامین C است که جذب آهن موجود در مواد غذایی را افزایش میدهد و از این طریق میتواند در پیشگیری از کمخونی ناشی از فقر آهن نقش داشته باشد. اگرچه میزان آهن گیلاس زیاد نیست، اما مصرف آن در کنار غذاهای سرشار از آهن میتواند به بهبود تولید گلبولهای قرمز و کاهش علائم کمخونی مانند خستگی و ضعف کمک کند.
خواص گیلاس برای زنان و مردان
گیلاس برای زنان و مردان فواید متعددی دارد. آنتیاکسیدانهای موجود در این میوه به تقویت سیستم ایمنی، حفظ سلامت قلب و کاهش التهاب کمک میکنند. در زنان، گیلاس میتواند به تأمین برخی ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن کمک کند و در مردان نیز با کاهش استرس اکسیداتیو و حمایت از سلامت عروق، در حفظ سلامت عمومی بدن مؤثر باشد. همچنین فیبر موجود در گیلاس به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کنترل وزن در هر دو جنس کمک میکند.
نکات مهم در مصرف گیلاس
1- گیلاس را باید قبل از غذا خورد تا با آن جلوى زیادى اشتها را بگیرد.
2- گیلاس را همیشه یک ساعت قبل از غذا بخورید.
3- خوردن گیلاس بعد از غذا باعث ایجاد جرم معده میگردد و نفخ هم میآورد.
4- اگر بعد از خوردن گیلاس آب خورده شود باعث نفخ معده میشود.
5- هیچ گاه بعد از نان و غذا گیلاس خورده نشود مخصوصاً نان و پنیر.
6- گیلاس اگر چه ملین خوبی است و یبوست را از بین میبرد اما به دلیل داشتن طبیعتی سرد مصرف زیاد آن باعث نفخ معده میشود.
مضرات گیلاس برای کودکان زیر ۳ سال
مصرف میوههای ملین در کودکان میتواند باعث ایجاد مشکل در هضم دستگاه گوارش آنها شده و او را با مشکلات بعدی مواجه کند.
دکتر سیدعلی کشاورز، استاد تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تهران می گوید: با توجه به حساس بودن دستگاه گوارش کودکان، مصرف میوههای ملین مانند گیلاس، آلبالو و گوجه سبز توسط کودکان زیر ۳ سال خطر مسمومیت و ایجاد اسهال میکند.
چیدن میوهها به صورت نارس و زودهنگام به خصوص در میوههایی چون گوجه سبز، چغاله بادام و سم پاشی زیاد آنها که باعث آلودگی بیشتر میوه میشود، امکان هضم آن را در دستگاه گوارش کودک مشکلتر میکند که با رشد بیشتر میوه و حرارت خورشید و شستشوی تدریجی سم با آب بارندگی و آبیاری، سطح تماس سم با میوه کمتر میشود که این امر در میوههایی که به صورت رسیده مصرف میشوند و ملین نیستند، به چشم میخورد.
به گفته این استاد تغذیه، در صورت بروز مسمومیت در اثر مصرف این نوع میوهها در کودک، بهتر است تا دو روز هیچ نوع میوهای به وی داده نشود و در صورت شدت مسمومیت از سرم های خوراکی و در نهایت سرم های تزریقی استفاده شود.
مصرف میوهها به ویژه میوههایی چون آلبالو و گیلاس که سرشار از ویتامینها بوده و پیش ساز ویتامین A میباشد برای بدن بسیار مفید بوده و برای جبران کمبود آن میتوان از آب چنین میوههایی برای کودکان استفاده کرد.
بیشتر بخوانید: درباره خواص میوه ها
