پاسخ سوالات درس سیزدهم علوم چهارم زیستگاه

جواب به سوالات و فعالیت درس سیزدهم علوم چهارم  ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سیزدهم کتاب علوم چهارم زیستگاه صفحات 112، 113، 114، 115، 116، 118، 119 با دانشچی همراه باشید.

جواب سوالات علوم چهارم درس سیزدهم زیستگاه ( پاسخ گام به گام )

سؤال صفحه 112

آیا می‌توانید بگویید موجودات زنده چه ویژگی‌هایی دارند؟

📗 پاسخ: موجودات زنده ویژگی‌هایی مانند تنفس، رشد، حرکت، تولید مثل، واکنش به محیط، و تغذیه دارند.

سؤال صفحه 112

در یک بوستان، چه موجودات زنده و غیرزنده‌ای ممکن است وجود داشته باشند؟

📗 پاسخ: در بوستان، موجودات زنده مثل درخت، گل، پرنده، حشره، گربه و انسان و موجودات غیرزنده مثل سنگ، خاک، آب، نیمکت، تاب و آفتاب وجود دارند.

 فعالیت صفحه 113

در حیاط مدرسه یا بوستان نزدیک مدرسه: الف) چه موجودات زنده و غیرزنده‌ای می‌بینید؟ آنها را در جدول روبه‌رو طبقه‌بندی کنید.	زنده غیرزنده درخت چنار خاک ملخ نیمکت گل رز سنگ گنجشک آفتاب چمن تاب پروانه سرسره زنبور آب‌نما
ب) موجودات زنده‌ی جدول بالا را در جدول روبه‌رو طبقه‌بندی کنید.	گیاهان جانوران درخت چنار ملخ گل رز پروانه چمن زنبور شمشاد گنجشک

جمع‌آوری اطلاعات صفحه 113

درباره‌ی غذای جانورانی که نام آنها را در جدول بالا نوشتید، اطّلاعات جمع‌آوری کنید و جدول صفحه‌ی بعد را کامل کنید. سپس به پرسش‌های زیر پاسخ دهید:

کدام جانوران این جدول از گیاهان و کدام جانوران از گوشت جانوران دیگر تغذیه می‌کنند؟

📗 پاسخ: ملخ، زنبور و پروانه از گیاهان و گربه از گوشت جانوران تغذیه می‌کند.

آیا در این جدول، جانوری وجود دارد که هم از گوشت و هم از گیاه تغذیه کند؟

📗 پاسخ: بله گنجشک هم از گوشت کرم خاکی و حشرات و هم از دانه‌ی گیاهان تغذیه می‌کند.

نام جانور	غذا
گنجشک	کرم خاکی، دانه‌ی گیاه و حشرات
ملخ	برگ گیاه
زنبور	شهد و گرده‌ی گل
پروانه	شهد گل
گربه	گوشت، مثل گوشت ماهی و مرغ

سؤال صفحه 114

ملخ هم می‌تواند غذای گنجشک باشد. رابطه‌ی آنها را چگونه می‌توانید نشان دهید.

📗 پاسخ: ملخ ← گنجشک

فکر کنید صفحه 115

تصویرهای زیر را به دقّت نگاه کنید و به پرسش‌ها پاسخ دهید.

بین این موجودات زنده، چه ارتباط غذایی‌ای وجود دارد؟

📗 پاسخ: در تصویر 1 گاومیش غذای ببر است و در تصویر 2 ماهی غذای شاهین است.

ارتباط غذایی موجودات زنده‌ی این تصویرها را با استفاده از علامت پیکان (←) به صورت زنجیره‌ی غذایی نشان دهید.

📗 پاسخ: گاومیش ← ببر

ماهی ← شاهین

فعالیت صفحه 115

فکر کنید صفحه 116

1- در شبکه‌ی غذایی بالا چند زنجیره‌ی غذایی وجود دارد؟ آنها را بنویسید.

📗 پاسخ: 5 زنجیره غذایی

1- گندم ← ملخ ← قورباغه ← شاهین ← عقاب

2- گندم ← موش ← شاهین ← عقاب

3- گندم ← موش ← عقاب

4- گندم ← موش ← مار ← عقاب

5- گندم ← خرگوش ← عقاب

2- موش در چند زنجیره‌ی غذایی دیده می‌شود و غذای کدام جانوران است؟

📗 پاسخ: موش در سه زنجیره غذایی هست و غذای شاهین، عقاب و مار است.

3- اگر در این شبکه‌ی غذایی همه‌ی موش‌ها از بین بروند، آیا همه‌ی شاهین‌ها هم از بین می‌روند؟ پاسخ خود را توضیح دهید.

📗 پاسخ: خیر چون شاهین می‌تواند غذای خود را از زنجیره‌های غذایی دیگر تأمین کند.

زیستگاه صفحه 116

کرم خاکی در کجا زندگی می‌کند؟

📗 پاسخ: کرم خاکی در خاک‌های مرطوب، غنی از مواد آلی و دارای تهویه مناسب زندگی می‌کند؛ او بیشتر وقت خود را زیر سطح زمین می‌گذراند تا از مواد مغذی موجود در خاک تغذیه کرده و به بهبود کیفیت آن کمک کند.

 فعالیت صفحه 116

گفت‌وگو کنید صفحه 118

آیا ماهی، ببر و عقاب می‌توانند در هر جایی زندگی کنند؟ به چه دلیل؟ 

📗 پاسخ: خیر، ماهی، ببر و عقاب نمی‌توانند در هر جایی زندگی کنند. چون هر کدام از این جانوران برای بقا به «زیستگاه» خاصی نیاز دارند که ویژگی‌های آن با نیازهای بدنشان سازگار است:

ماهی، برای تنفس (از طریق آبشش) به محیط آبی نیاز دارد.

ببر، برای شکار و استتار، نیازمند پوشش گیاهی جنگلی یا علفزارهای خاص است و بدن آن برای شرایط دمایی مشخصی تکامل یافته است.

عقاب، برای شکار و لانه‌سازی به مناطق مرتفع، دید وسیع و منابع غذایی خاص نیاز دارد.

آیا جانوران محلّ زندگی شما می‌توانند در جاهای خیلی گرم یا خیلی سرد زندگی کنند؟ به چه دلیل؟

📗 پاسخ: محل زندگی ما آب و هوای معتدلی دارد و جانوران سازگار با این آب و هوا در آن زندگی می‌کنند آنها در جاهای خیلی گرم یا خیلی سرد امکان زندگی ندارند.

فکر کنید صفحه 118

آیا به نظر شما بوستان یا باغچه یک زیستگاه است؟ دلیل بیاورید.

📗 پاسخ: بله، بوستان یا باغچه یک زیستگاه است؛ چون موجودات زنده مثل گیاهان، حشرات، پرندگان و گاهی جانوران دیگر در آن زندگی می‌کنند و نیازهایشان را برطرف می‌کنند.

گفت‌وگو صفحه 118

درباره‌ی نقش انسان در حفظ یا تخریب زیستگاه‌ها در هریک از تصویرهای زیر در گروه خود گفت‌وگو کنید.

📗 پاسخ:

1- در تصویر سمت راست بالا تابلو منطقه حفاظت شده نشان می‌دهد که این منطقه توسط محیط زیست حفاظت می‌شود و منابع طبیعی آن از گزند آسیب‌ها در امان است.

2- در تصویر سمت چپ بالا بولدوزر مشغول از بین بردن منابع طبیعی برای ایجاد جاده است.

3- در تصویر سمت راست پایین آب آلوده وارد منطقه کشاورزی می‌شود و به آن آسیب می‌زند.

4- در تصویر وسط پایین دود ناشی از کار کردن کارخانه هوای محیط را آلوده می‌کند.

5- در تصویر سمت چپ پایین زباله‌ها محیط زندگی گیاهی و جانوری را آلوده کرده و به منابع طبیعی آسیب رسانده است.

سؤال صفحه 119

شما برای محافظت از زیستگاه‌ها چه کارهای دیگری می‌توانید انجام دهید؟

📗 پاسخ: برای حفاظت از زیستگاه‌ها می‌توانیم کارهای زیر را انجام دهیم:

• زباله نریزیم و بازیافت را جدی بگیریم.
• از آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع خیلی جدی پیشگیری کنیم (سیگار، روشن کردن آتش، …).
• به طبیعت آسیب نزنیم: بریدن بی‌رویه درختان، کندن گیاهان و خراب‌کردن لانه‌ها ممنوع.
• آلودگی آب و خاک را کم کنیم.
• از گونه‌های جانوری محافظت کنیم و به آنها آزار نرسانیم.
• در طرح‌های حفاظت از محیط‌زیست و مناطق حفاظت‌شده مشارکت کنیم و قوانین را رعایت کنیم.