دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
وایت برد فقط وسیلهای برای تدریس در کلاس نیست و میتواند به یکی از ابزارهای کاربردی برای مطالعه تبدیل شود. از حل مسائل ریاضی و فیزیک گرفته تا یادآوری فعال، رسم نقشه ذهنی، برنامهریزی هفتگی و مرور قبل از امتحان، روشهای مختلفی برای استفاده از وایت برد هنگام درس خواندن وجود دارد. امکان نوشتن، پاک کردن و بازنویسی سریع مطالب کمک میکند آموختههای خود را به شکل فعالتری تمرین کنید. در این مطلب با ۷ روش استفاده از وایت برد برای درس خواندن آشنا میشویم و بررسی میکنیم چگونه میتوان از این ابزار ساده برای مرور هدفمند و سازماندهی بهتر مطالب درسی استفاده کرد.
درس خواندن فقط به معنی ساعتها نشستن پشت میز و چند بار خواندن یک مطلب نیست. گاهی تغییر ابزار مطالعه میتواند به فعالتر شدن فرایند یادگیری کمک کند. وایت برد شیشه ای یکی از ابزارهایی است که میتوان از آن برای حل تمرین، مرور مطالب، برنامهریزی و یادآوری فعال استفاده کرد. فضای بزرگ و امکان نوشتن و پاک کردن سریع باعث میشود بتوانید بارها آموختههای خود را بدون مصرف کاغذ تمرین کنید. اگر قصد خرید وایت برد شیشه ای برای اتاق مطالعه، منزل یا محیط آموزشی را دارید، میتوانید مدلهای مختلف را در لینک زیر مشاهده کنید:
https://rucces.com/product-category/glass-whiteboard/
در ادامه با ۷ روش استفاده از وایت برد شیشه ای برای درس خواندن آشنا میشویم؛ روشهایی که از حفظ کردن فرمولها تا برنامهریزی برای امتحانات کاربرد دارند.
۱. یادآوری فعال مطالب بدون نگاه کردن به کتاب
یکی از بهترین کاربردهای وایت برد شیشه ای این است که کتاب و جزوه را ببندید و هرچه از مبحث موردنظر به خاطر دارید روی تخته بنویسید. این کار نمونهای از یادآوری فعال یا Active Recall است.
بهعنوان مثال، پس از مطالعه یک فصل زیستشناسی، عنوان فصل را بالای وایت برد بنویسید و بدون مراجعه به کتاب، نکات مهم، اصطلاحات و ارتباط میان مفاهیم را یادداشت کنید. سپس کتاب را باز کنید و ببینید چه چیزهایی را فراموش کردهاید.
پژوهشهای Jeffrey Karpicke و Henry Roediger درباره Retrieval Practice نشان دادهاند که بازیابی و آزمون مکرر اطلاعات میتواند در حفظ بلندمدت مطالب نقش مهمی داشته باشد. [منبع: Science, 2008]
«Repeated testing produced a large positive effect.»
— Karpicke & Roediger, Science (2008)
بنابراین وایت برد شیشه ای را صرفاً محلی برای رونویسی از جزوه ندانید؛ از آن برای امتحان گرفتن از خودتان استفاده کنید.
۲. حل تمرین ریاضی، فیزیک و شیمی
برای درسهایی که با مسئله و محاسبه سروکار دارند، وایت برد شیشه ای فضای مناسبی برای تمرین است. یک سؤال ریاضی یا فیزیک را روی تخته بنویسید و مرحلهبهمرحله حل کنید.
مزیت این روش، فضای بیشتری است که برای نوشتن دارید. میتوانید فرمولها، محاسبات و نمودارها را کنار هم قرار دهید و در صورت اشتباه، بخش موردنظر را سریع پاک کرده و دوباره حل کنید.
بهتر است جواب مسئله را از قبل مشاهده نکنید. ابتدا خودتان برای رسیدن به پاسخ تلاش کنید و سپس راهحل را با پاسخ صحیح مقایسه کنید.
۳. رسم نقشه ذهنی روی وایت برد
اگر حجم یک درس زیاد است و ارتباط میان مطالب را گم میکنید، نقشه ذهنی یا Mind Map میتواند مفید باشد.
موضوع اصلی را وسط وایت برد بنویسید و موضوعات فرعی را به شکل شاخههایی به آن متصل کنید. برای مثال، در درس تاریخ میتوانید یک رویداد مهم را در مرکز قرار دهید و «علتها»، «افراد مهم»، «پیامدها» و «تاریخهای مهم» را در اطراف آن بنویسید.
این روش برای مشاهده ارتباط بین مفاهیم مناسب است و بهخصوص زمانی کاربرد دارد که باید چند بخش مرتبط را به صورت یک مجموعه مرور کنید.
۴. تبدیل وایت برد به برنامه هفتگی مطالعه
وایت برد فقط برای یادگیری یک درس نیست؛ میتوانید آن را به تابلوی برنامهریزی درسی تبدیل کنید.
جدولی برای روزهای هفته رسم کرده و درسها، آزمونها و کارهای مهم را داخل آن بنویسید. بهتر است برنامه را بیش از حد شلوغ نکنید و فقط مهمترین کارها در معرض دید باشند.
| کاربرد وایت برد | روش اجرا | مناسب برای |
|---|---|---|
| یادآوری فعال | نوشتن مطالب بدون نگاه به کتاب | زیست، تاریخ، زبان |
| حل مسئله | حل مرحلهبهمرحله تمرین | ریاضی، فیزیک، شیمی |
| نقشه ذهنی | اتصال مفاهیم به یکدیگر | دروس مفهومی |
| برنامهریزی | نوشتن کارهای روزانه و هفتگی | تمام دانشآموزان |
| مرور سریع | نوشتن نکات کلیدی | شب امتحان |
بعد از انجام هر کار نیز آن را پاک یا علامتگذاری کنید تا وضعیت برنامه همیشه مشخص باشد.
۵. خودتان نقش معلم را بازی کنید
یکی از روشهای جالب استفاده از وایت برد این است که تصور کنید باید مبحثی را به شخص دیگری آموزش دهید.
عنوان درس را روی تخته بنویسید و با صدای بلند شروع به توضیح دادن کنید. فرمولها، نمودارها یا نکات مهم را نیز همزمان روی وایت برد بنویسید.
هر جا نتوانستید مطلب را ساده و منظم توضیح دهید، احتمالاً همان قسمت نیاز به مطالعه بیشتری دارد. پس از پایان توضیح، به کتاب مراجعه کنید، نقاط ضعف خود را پیدا کنید و دوباره همان قسمت را آموزش دهید.
در یک مطالعه منتشرشده در Advances in Physiology Education نیز از whiteboarding بهعنوان یک راهبرد مبتنی بر بازیابی برای درگیر کردن دانشجویان با یادآوری فعال و حل مسئله استفاده شده است. [منبع: American Physiological Society]
۶. فرمولها و نکات سخت را جلوی چشم قرار دهید
بعضی اطلاعات دائماً فراموش میشوند؛ فرمولهای فیزیک، واکنشهای شیمی، لغات زبان یا تاریخ رویدادها نمونههای خوبی هستند.
یک قسمت کوچک از وایت برد را به «نکات سخت» اختصاص دهید و فقط مواردی را در آن بنویسید که معمولاً فراموش میکنید.
اما نکته مهم این است که این نوشتهها برای همیشه روی تخته باقی نمانند. هر چند روز یکبار آنها را پاک کنید و تلاش کنید دوباره از حافظه بنویسید. اگر مطلبی را کاملاً یاد گرفتهاید، آن را با نکته جدیدی جایگزین کنید.
۷. قبل از امتحان، آزمون شبیهسازیشده برگزار کنید
آخرین روش، استفاده از وایت برد برای مرور پیش از امتحان است. چند سؤال از فصل موردنظر انتخاب کنید و بدون کتاب به آنها پاسخ دهید.
میتوانید وایت برد را به چند قسمت تقسیم کنید: «بلدم»، «نیاز به مرور» و «بلد نیستم». پس از آزمون، هر مبحث را در بخش مناسب قرار دهید.
به این ترتیب بهجای اینکه تمام کتاب را دوباره از ابتدا بخوانید، زمان باقیمانده را روی نقاط ضعف خود متمرکز میکنید.
چگونه از وایت برد شیشه ای برای مطالعه بهتر استفاده کنیم؟
برای نتیجه بهتر، وایت برد شیشه ای را در محلی نصب کنید که هنگام مطالعه بهراحتی قابل مشاهده و استفاده باشد. اندازه تخته نیز باید متناسب با فضای اتاق و نوع استفاده انتخاب شود. برای حل تمرین و نقشه ذهنی معمولاً فضای نوشتاری بیشتر کاربردی است، در حالی که برای ثبت برنامه و نکات روزانه یک تخته کوچکتر هم میتواند کافی باشد.
در نهایت، وایت برد شیشه ای بهتنهایی باعث یادگیری بهتر نمیشود؛ روش استفاده از آن مهم است. اگر از تخته برای یادآوری فعال، حل مسئله، آموزش دادن به خود و مرور هدفمند استفاده کنید، آن را از یک وسیله ساده نوشتاری به بخشی کاربردی از سیستم مطالعه خود تبدیل خواهید کرد.
