تحقیق درباره زندگی کرم شب تاب و زیستگاه آن

کرم شب تاب و نحوه تولید نور آن

کرم شب تاب(bioluminescent firefly)

کرمِ شب‌تاب بر خلاف نامش از خانواده حشرات و زیرمجموعه سوسک‌ها و زیرشاخه غلاف پران یا قاب بالان می‌باشد. کرم‌های شب تاب نور سرد تولید می‌کنند که فاقد طیف‌های فروسرخ و فرابنفش می‌باشد. این نور که طول موج آن از ۵۱۰ تا ۶۷۰ نانومتر متغیر است می‌تواند به رنگ‌های زرد، سبز یا قرمز کم‌رنگ دیده شود.

علت تولید نور توسط کرم شب تاب

دانشمندان پیشتر بر این عقیده بودند که این حشرات با نور شفقی فسفری شان موجب جلب توجه جنس مخالف برای جفتگیری و یا صید برای شکار می‌شوند. اما تحقیقاتی که اخیرا توسط گروهی از محققین با سرپرستی دانشمند بلژیکی، رافائل دی کاک انجام شده است نشان می‌دهد که کرم‌های شب تاب از نوردهی به عنوان یک سیستم دفاعی برای مقابله با شکارچیان استفاده می‌کنند. تاکنون در حدود ۲۰۰۰ گونه از این نوع حشرات در نواحی معتدل و گرمسیری شناسایی شده است. در بین بیشتر گونه‌ها هر دو جنس نر و ماده توانایی پرواز دارند. اما در بین بعضی گونه‌ها، جنس ماده قادر به پرواز نمی‌باشد.

مکانیسم تولید نور توسط کرم شب تاب

کرم شب تاب قادر است‌ در زمان‌ بسیار كوتاهی‌ به‌ میزان‌ قابل‌ توجهی‌ نور تولید كند. تولید نور به‌ وسیله‌ این‌گونه‌ حشرات‌ با روش‌ خاصی‌ انجام‌ می‌گیرد. آنها نور را توسط‌ یك‌ ماده‌ شیمیایی‌ یا پروتیینی به‌نام‌ “لوسی‌ فرین‌” تولید می‌كنند كه‌ این‌ ماده‌ جالب‌ تقریبا شبیه‌ به‌ كلروفیل‌ موجود در گیاهان‌ است‌ و همانگونه‌ كه‌ انرژی‌ نور توسط‌ كلروفیل‌ به‌ مواد شیمیایی‌ تبدیل‌ می‌شود، در این‌ حشرات‌ عكس‌ این‌ عمل‌ با كمك‌ ماده‌ای‌خاص‌ انجام‌ می‌پذیرد. از واکنش “لوسی فرین” با اکسیژن نور زرد-سبز رنگی تولید میشود. البته‌ برخلاف‌ نور تولیدشده‌ در لامپها و یا شمعها، نوری‌ كه‌ توسط‌ این‌گونه‌ جانداران‌ تولید می‌شود هیچ‌گونه‌ گرمایی‌ را به‌ همراه‌ ندارد.

این واکنش شیمیایی در قسمت شکم حشره و زیر پوست آن انجام میشود. قسمت داخلی شکم کرم شب تاب طوری ساخته شده است که نور ایجاد شده را به راحتی به بیرون منعکس میکند. تخم بعضی از کرم های شب تاب حتی درخشش خاص خود را دارند و قبل از اینکه از پیله بیرون بیایند نور افشانی میکنند.

کرم شب تاب غذای سمی برای پرندگان

با نزدیک شدن به فصل گرم و تابستان زمان خوبی برای دیدن حشره بسیار زیبایی به اسم کرمشب تاب است که شبها زیباییش چند برابر می شود.ولی این حشره زیبا از دشمنان بزرگ سلامتی حیوانات خانگی به خصوص پرندگان است. سالهاتحقیقات رو این حشره زیبا انجام شد تا دلیل مرگ حیوانات بعد از تماس با این حشره کشف شود .

نتیجه این بود که این کرم دارای سم کشنده برای حیوانات هست سم یک کرم شب تاب می تواندیک سمندر را به راحتی از پا در آورد.غورباقه های درختی بسیاری بعد از شکار این کرم مردهاند.

کرمی که از خود نور پرتو می کند کرم نر می باشد که به ۲ دلیل اینکار را انجام می هد دلیل اولو عمده آن جلب کرم شب تاب ماده است.دلیل دیگر در واقع این نور زنگ خطری برای ترشح مادهبسیار سمی می باشد که باید از آن دوری کرد.کرم شب تاب دارای زهریست که در دوزیستان , پرندگان , و سایر حیوانات باعث مسمومیت و مرگ می شود.نام این زهر lucibufagins است که از نظر شیمیایی مانند سمیست که در برخی گیاهان سمی یافت می شود

زیستگاه کرم شب تاب

کرم های شب تاب در مناطق مردابی و جنگلی، جایی که لاروهایشان به منابع غذایی دسترسی داشته باشند زندگی می‌کنند.

 

کاربرد نور برای کرم شب تاب

۱ـ ارتباط : کرم هاي شب تاب با الگوي خاصي به نورپردازي مي پردازند که اغلب براي يافتن يک جفت است.

۲ ـ پيدا کردن غذا : در قسمت تاريک روشن اقيانوس، برخي از ماهيها از نورشان براي پيدا کردن غذا استفاده مي کنند.

۳ ـ جذب کردن صيد : برخي از گونه هاي موجودات دريايي، طعمه ي شب تابي براي جذب کردن يک ماهي ديگر استفاده مي کنند.

۴ ـ استتار : در قسمت هاي تاريک تر اقيانوس، ديدن اجسام در زير محلي که قرار داريد، سخت است، اما ديدن نيمرخ سياه رنگ اجسام بالاي سر شما آسان است . ( وقتي چيزي بالاي سر شما باشد، موجب ديده نشدن نور کم خورشيد که از بالا مي آيد مي شود و اين کار موجب ايجاد يک نيمرخ سياه مي شود ). به همين دليل برخي از گونه ها، لکه هاي نوراني در زير بدن خود توليد مي کنند که موجب محو شدن، شکل اجمالي ( يا خطوط بيروني شکل بدن آنها ) مي شود و به آنها اجازه مي دهد که با نور بالاي سر ترکيب شوند. اين کار به عنوان خنثي کننده روشنايي يا Counter – illumination شناخته مي شود.

۵ ـ همرنگي استتاري : يک نوع کوسه وصله اي تاريک در زير بدن خود دارد که وقتي از زير به آن نگاه مي کنيم، به يک ماهي کوچکتر شبيه است. وقتي که يک شکارچي بزرگ تر نزديک مي شود، کوسه مي تواند يک گاز بزرگ بگيرد و فرار کند. اين کار به کوسه کمک مي کند که حيواناتي را که از خودش بزرگتر و قوي تر هستند، شکار کند.

۶ ـ دفاع : وقتي که برخي از حيوانات مي ترسند، يک ابر سيال نور دهنده از خود منتشر مي کنند. مانند : وقتي که اختاپوس ها از خود ابري از جوهر منتشر مي کنند. ديگر حيوانات از يک نور خيره کننده براي کور کردن شکارچي استفاده مي کنند.

علاوه بر اينکه استفاده هاي متفاوتي از نور مي شود، اعضاي توليد کننده ي نور شب تاب، مواد مختلف زيادي را براي توليد نور، ترکيب مي کنند. در قسمت بعد به مباني اين فرآيند نگاهي مي اندازيم.

جانوارنی که از خود نور تولید میکنند

جانواران شب تاب بيشتر در مناطقي از اقیانوس زندگي مي کنند که نور خورشيد زيادي به آنجا نمي رسد .

بيشتر شب تاب هاي دنيا در اقيانوس زندگي مي کنند نه بر روي زمین. اشکال زنده ي شب تاب ها در سر تا سر اعماق اقيانوس ها زندگي مي کنند. اما بيشتر آنها در يک قسمت مشخص زندگي مي کنند. در قسمت تاريک روشن ( Twilight) اين قسمت به نام قسمت بي نور ( Dis photic) هم شناخته مي شود (يا با نام کم نور).

اين قسمت از لايه ي نورگير آب يا euphotic عميق تر است. اما از قسمت تاريک مطلق اقيانوس بالاتر است. عمق دقيق اين ناحيه به چند عامل بستگي دارد، ترکيبات آب و خصوصيات کف اقيانوس. اما در کل، قسمت تاريک روشن بين ۶۶۰ فوت تا ۳۳۰۰ فوت ( ۲۰۱ متر تا ۱۰۰۶ متر ) از عمق اقيانوس قرار دارد.

تنها ميزان کمي از نور خورشيد به اين عمق از اقيانوس مي رسد. آب دريا نورهاي قرمز، نارنجي و زرد را مي گيرد و نور بنفش را پراکنده مي کند. بنابراين نوري که به اين ناحيه مي رسد نوري آبي سبز است. اين به خاطر آن است که نور آبي ـ سبز طول موج کمتري ( انرژي بيشتري ) دارد، بنابراين مي تواند با اين انرژي اضافه به درون آب نفوذ کند.

خيلي از حيوانات شب تاب در اين عمق زندگي مي کنند. مثل: ستاره ي دريايي، کرم هاي دريايي، ماهي ها، ميگوها و غيره .

بيشتر آنها نوري با طول موج تقريبي ۴۴۰ تا ۴۷۹ نانومتر توليد مي کنند. اين، با نور آبي ـ سبز خورشيد که در اين قسمت اقيانوس وجود دارد، مطابقت دارد. نور و درخشش اين حيوانات مي تواند مسافت زيادي را طي کند و با نور آمده از بالا، ترکيب شود. در برخي از نواحي اقيانوس، اين حويانات منبع نور اصلي هستند و خورشيد نقشي ندارد.

هرگونه سوال و دریافت مشاوره تحصیلی (از ابتدایی تا دكتری) ثبت نام مدارس تیزهوشان، نمونه دولتی و ثبت نام دانشگاه سراسری، آزاد، علمی كاربردی و پیام نور با شماره های زیر تماس بگیرید.

تماس از تلفن ثابت 9099072952 (سراسر كشور) تماس از تلفن ثابت 9092305587 (فقط استان تهران)

online پاسخگویی به صورت 24 ساعته


اشتراک گذاری

2 نظر

  1. مطالب خیلی مفید بود
    فقط می خواستم بدونم توی ایران کجا میشه کرم شب تاب پیدا کرد؟

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*