پاسخ سوالات درس سوم فارسی نهم مثل آیینه

جواب به سوالات و فعالیت درس سوم فارسی نهم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخگویی به سوالات درس سوم کتاب فارسی نهم مثل آیینه صفحه 26، 27، 28، 29 با دانشچی همراه باشید.

به‌روزرسانی بر اساس کتاب فارسی نهم 1404-1405

جواب سوالات فارسی نهم درس سوم مثل آیینه ( پاسخ گام به گام )

شعر «کار و شایستگی» صفحه 26

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی شعر «کار و شایستگی» در سایت دانشچی بر روی لینک زیر بزنید.

» معنی شعر کار و شایستگی

خودارزیابی درس سوم صفحه 27

1- نویسنده به چه نوع ارتباط‌هایی در دوران نوجوانی اشاره کرده است؟

📗 پاسخ: ارتباط با خود و ارتباط با دیگران که وابسته به نیاز درونی است و به نوجوان کمک می‌کند تا به خودشناسی برسد. دیگران زبان نقد او و پاسخ دیدگان پرسشگر او هستند.

2- ویژگی‌های مشترک آیینه و دوست را بیان کنید.

📗 پاسخ: دوستان مثل آیینه همان‌قدر که خوبی‌ها را پیش چشم می‌آورند، عیب‌ها را هم به ما می‌نمایانند و مهم‌تر آنکه این همه را بی‌صدا و بی‌هیاهو، باز می‌گویند.

3- به نظر شما چه ارتباطی میان دو بخش نثر و شعر درس وجود دارد؟

📗 پاسخ: در نثر و شعر درس در مورد دوران نوجوانی و جوانی صحبت شده و به غنیمت شمردن این دوران توصیه می‌کند.

دوست خوب و واقعی در دوران نوجوانی آیینه‌ای است که خوبی‌ها و بدی‌ها را بدون هیاهو به او بازگو می‌کند و انسان را در راه خودشناسی کمک می‌کند، پس باید این دوران و این دوستی‌ها را غنیمت شمرد و استفاده کرد.

دوره جوانی را هم انسان باید غنیمت بداند و از آن در جهت پیشرفت و انسان‌سازی استفاده کند. خودپسندی و رفتن به بیراهه، جوانی را تباه می‌کند، این دوره اگر صرف حقیقت‌جویی، آموختن راه بردباری از آزادگان و تلاش در جهت خودشناسی و خودسازی بگذرد انسان را به جایگاه نیکو می‌رساند.

گفت و گو صفحه 27

1- درباره مفهوم جمله «المؤمنُ مِرآهُ المؤمن» و ارتباط آن با درس بحث و گفت وگو کنید.

📗 پاسخ: جمله «مؤمن آینهٔ مؤمن است» یعنی انسان باایمان بازتاب‌دهندهٔ حال و رفتار برادر یا خواهر ایمانی خود است. همان‌طور که آینه بدون کم‌وکاست تصویر را نشان می‌دهد، یک دوست صادق هم خوبی‌ها و کاستی‌های ما را صادقانه بازگو می‌کند تا بتوانیم خودمان را بهتر بشناسیم. دوستان حقیقی با یادآوری توانایی‌ها، نقاط قوت و حتی اشتباهاتمان، مسیر رشد و خوشبختی را پیش پای ما می‌گذارند. بنابراین هر فرد مؤمن می‌تواند برای مؤمن دیگر همچون همراهی دلسوز و راهنمایی امین باشد که او را به سوی تعالی هدایت می‌کند.

2- بیت زیر، کدام ضرب المَثَل را به یاد می‌آورد؟ درباره ارتباط آنها، توضیح دهید.

همی دانه و خوشه، خروار شد   ز آغاز، هر خوشه خروار نیست

📗 پاسخ: این بیت یادآور ضرب‌المثلِ «قطره‌قطره جمع گردد، وانگهی دریا شود» است.

در بیت گفته می‌شود که خوشه‌ها کم‌کم روی هم انباشته می‌شوند تا سرانجام به خروار (مقدار زیاد) تبدیل شوند، اما از همان ابتدا هر خوشه‌ای خروار نیست. یعنی بزرگی و فراوانی، نتیجهٔ تدریجیِ گرد آمدن اجزای کوچک است.

ضرب‌المثل نیز همین معنا را می‌رساند: چیزهای کوچک اگر پیوسته و مداوم جمع شوند، سرانجام به نتیجه‌ای بزرگ می‌رسند. پس هر دو بر اهمیت صبر، استمرار و ارزش امور کوچک در رسیدن به هدف‌های بزرگ تأکید دارند.

فعالیت‌های نوشتاری صفحه 28

1- در میان کلمه‌های زیر، هم‌خانواده کدام واژه‌ها در متن درس به کار رفته است؟ آنها را بیابید و بنویسید. (پاسخ ها با رنگ سبز)

غنی ← غنیمت

حجّت ← –

یوم ← ایّام

مغتنم ← غنیمت

مبصر ← بصیرت

احتیاج ← حاجت

صبور ← –

دوام ← –

مساعی ← سعی

سعید ← سعی

2- در بیت زیر کنایه‌ها را مشخّص کنید و معنی آنها را بنویسید.

مپیچ از ره راست بر راه کج       چو در هست، حاجت به دیوار نیست

📗 پاسخ: مپیچ از ره راست ← از راه راست پیچیدن، کنایه از منحرف شدن است.

📗 پاسخ: راه کج ← کنایه از راه و کار نادرست و اشتباه کردن است.

3- با ذکر دلیل، گونه‌های پرسش را در بیت‌های زیر مشخّص کنید.

که تواندکه دهد میوه الوان از چوب؟     یا که داند که بر آرد گل صد برگ از خار؟

📗 پاسخ: در مصراع اول و دوم شاعر تأکید بر انکار دارد یعنی هیچ پاسخی وجود ندارد و هیچ‌کس جز خدای مهربان نمی‌تواند از چوب میوه الوان به وجود آورد، و هیچ‌کس جز خداوند توانایی خلق گل صد برگ از خار را ندارد، پس در این دو مصراع «پرسشِ انکاری» به کار رفته است.

خار بر پشت زنی زین سان گام     عزّتت چیست؟ عزیزیت کدام؟

📗 پاسخ: در مصراع دوم این بیت، دو سؤال معمولی پرسیده شده که جواب دارد، پس در این مصراع «پرسش معمولی» به کار رفته است.

هر شب که روی به جامه خواب      کن نیک تأمل اندر این باب

کان روز، به علم تو چه افزود؟             وز کرده خود، چه برده‌ای سود؟

📗 پاسخ: در مصرع سوم و چهارم این شعر، شاعر دو پرسش معمولی می‌پرسد که دارای جواب است، پس در این دو مصراع «پرسش معمولی» به کار رفته است.

حکایت «باغبانِ نیک‌اندیش» صفحه 29

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی حکایت «باغبانِ نیک‌اندیش» در سایت دانشچی بر روی لینک زیر بزنید.

» معنی حکایت باغبانِ نیک‌اندیش

جواب درس‌های بعدی فارسی نهم دانلود PDF کتاب فارسی نهم