دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
خواص، مضرات و طبع میوه زغال اخته | Cornelian cherry fruit properties
زغالاخته یا زغال (نام علمی: Cornus mas) نوعی درختچه برگریز یا درخت کوچک از خانواده زغالاختهایان است که در مناطق مختلف غرب آسیا و جنوب اروپا رشد میکند. این گیاه در ایران نیز بهصورت طبیعی یافت میشود و در شرایط مناسب تا حدود ۸ متر ارتفاع و قطری نزدیک به ۱۵ تا ۱۹ سانتیمتر پیدا میکند.
این درخت بومی مناطقی مانند ایران، آذربایجان، ارمنستان و بخشهایی از جنوب اروپا و آسیای جنوب غربی است. میوهٔ آن نیز با همین نام شناخته میشود و کاربرد خوراکی دارد.
تنهٔ درخت پوستی قهوهایرنگ دارد و برگهای آن بیضیشکل با نوک باریک هستند که پشت آنها روشنتر دیده میشود. هر برگ معمولاً ۳ تا ۵ رگبرگ اصلی دارد. گلهای زرد و کوچک آن در اواخر زمستان و پیش از رویش کامل برگها ظاهر میشوند. میوه زغالاخته طعمی ترش دارد و معمولاً برای تهیه مربا، کمپوت یا به صورت خشکشده مصرف میشود.
ارزش غذایی زغال اخته
میوه زغال اخته حاوی مقادیر زیادی آهن، کلسیم، اسید فولیک، ویتامین های C، B۲، B۱،E و فلاوونوئیدهاست. آنتوسیانین موجود در زغال اخته رنگدانه ای از گروه فلاونوئیدها است که عامل رنگ قرمز در گوجه فرنگی و دیگر میوه ها است.
میوه های خانواده گیلاس(CHERRY) و زغال اخته(CHERRY CORNELIAN) حاوی مقادیر بالای آنتوسیانین هستند.
طبع میوه زغال اخته
طبع زغال اخته کمی سرد و خشک است.
خواص میوه زغال اخته
یکی از مهمترین ویژگیهای زغالاخته، قدرت آنتیاکسیدانی بسیار بالای آن است. این میوه حاوی پلیفنولها، آنتوسیانینها و ویتامین C است که به کاهش رادیکالهای آزاد در بدن کمک میکنند. این موضوع در پیشگیری از پیری زودرس سلولها، سلامت پوست و حتی کاهش خطر برخی بیماریهای مزمن نقش دارد.
زغالاخته به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی طبیعی میتواند به کاهش التهابهای داخلی بدن کمک کند؛ مثل التهاب مفاصل یا التهابهای خفیف گوارشی. به همین دلیل در طب سنتی برای افرادی که دچار ضعف عمومی یا خستگی مزمن هستند هم توصیه میشود.
از نظر گوارشی، این میوه به بهبود عملکرد رودهها کمک میکند. مصرف متعادل آن میتواند در تنظیم هضم غذا، کاهش یبوست و حتی کمک به تعادل باکتریهای مفید روده مؤثر باشد. البته در بعضی افراد حساس، مصرف زیاد آن ممکن است باعث دلپیچه شود.
در حوزه قلب و عروق، زغالاخته میتواند به بهبود جریان خون و کاهش فشار اکسیداتیو روی رگها کمک کند. همین ویژگی باعث شده در برخی منابع به نقش احتمالی آن در کاهش خطر بیماریهای قلبی اشاره شود.
یکی دیگر از خواص مهم آن، کمک به کنترل قند خون است. برخی ترکیبات گیاهی موجود در زغالاخته میتوانند جذب قند را تا حدی کندتر کنند، به همین دلیل برای افراد دارای قند خون مرزی (در کنار رژیم غذایی) مفید است، اما جایگزین دارو نیست.
همچنین زغالاخته به دلیل داشتن ویتامینها و مواد معدنی، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند و میتواند بدن را در برابر سرماخوردگیها و عفونتهای خفیف مقاومتر کند.
در مجموع، زغالاخته یک میوه کمکالری، مغذی و مفید برای سلامت عمومی بدن است، به شرطی که در حد متعادل مصرف شود.
خواص زغالاخته برای کبد
زغالاخته به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای قوی مثل آنتوسیانینها میتواند به کاهش فشار اکسیداتیو روی سلولهای کبدی کمک کند. این موضوع در محافظت از کبد در برابر آسیبهای ناشی از تغذیه نامناسب، چربی زیاد یا سموم محیطی نقش دارد.
همچنین مصرف متعادل آن ممکن است به بهبود عملکرد کبد در سمزدایی طبیعی بدن کمک کند و در کاهش التهابهای خفیف کبدی مؤثر باشد.
خواص زغالاخته برای کلیه
زغالاخته خاصیت ادرارآور ملایم دارد، یعنی میتواند به افزایش دفع مایعات کمک کند. این ویژگی باعث میشود در پاکسازی طبیعی کلیهها و کاهش احتمال تجمع برخی مواد زائد مؤثر باشد.
همچنین آنتیاکسیدانهای آن میتوانند از بافت کلیه در برابر آسیبهای اکسیداتیو محافظت کنند. البته در افراد دارای بیماری کلیوی باید مصرف آن کنترلشده باشد.
فواید زغالاخته برای زنان
زغالاخته برای زنان میتواند مفید باشد چون:
- به کاهش التهابهای بدن کمک میکند
- ممکن است در کاهش دردهای قاعدگی (به دلیل اثرات ضدالتهابی) نقش داشته باشد
- به سلامت پوست و شادابی کمک میکند (به خاطر ویتامین C و آنتیاکسیدانها)
- میتواند در کنترل وزن و اشتها در رژیمهای غذایی مؤثر باشد
خواص زغالاخته برای مردان
برای مردان هم زغالاخته فوایدی دارد:
- کمک به بهبود سلامت قلب و عروق (مهم برای پیشگیری از مشکلات قلبی)
- حمایت از عملکرد عضلات و کاهش خستگی به دلیل آنتیاکسیدانها
- کمک به کاهش التهابهای بدن بعد از فعالیت بدنی یا ورزش
- اثر مثبت احتمالی بر سلامت عمومی سیستم گردش خون
بهترین زمان مصرف زغال اخته
بهترین زمان مصرف زغالاخته معمولاً بین وعدههای غذایی یا صبحها ناشتا (در حد کم) است، چون جذب آنتیاکسیدانها بهتر انجام میشود.
همچنین میتوان آن را قبل از غذا برای کمک به اشتها یا بعد از غذا برای کمک به هضم مصرف کرد.
فقط زیادهروی نکن، چون اسیدی است و ممکن است معده را اذیت کند.
هشدارها و مضرات میوه زغال اخته
1- در شرایط تهوع و استفراغ و بعد از آن از مصرف زغال اخته اجتناب کنید.
2- به دلیل اینکه میوه کال آن حاوی اسید بالایی می باشد خوردن آن توصیه نمی شود.
3- به خاطر وجود اگزالات بالا در آن در افراد مبتلا به سنگ های اگزالاته نباید زیاد مصرف شود.
4- زغال اخته دارای خاصیت رقیق کنندگی خون می باشد بنابراین در افرادی که از داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند نباید در مصرف آن زیاده روی کنند.
5- استفاده بیش از حدزغال اخته برای بدن مضر است.
پیشنهادی: خواص، مضرات و طبع میوه توت فرنگی
