دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
خواص، مضرات و طبع میوه بِه | Quince fruit properties
میوه به (نام علمی: Cydonia oblonga) از میوههای معطر و ارزشمند خانواده گلسرخیان است که بافتی نسبتاً سفت و طعمی متمایل به ترش و گس دارد. این میوه معمولاً به صورت خام کمتر مصرف میشود، اما پس از پخت، عطر و طعمی دلپذیر پیدا میکند و به همین دلیل در تهیه انواع مربا، مارمالاد، کمپوت و دسرهای خانگی کاربرد فراوانی دارد.
درخت به از خویشاوندان سیب و گلابی به شمار میرود و برگهای آن در بخش زیرین دارای پوششی از کرکهای ظریف هستند. این درخت در مناطق مختلف ایران با نامهای محلی گوناگونی شناخته میشود. درخت به برای رشد مطلوب به خاکی عمیق، حاصلخیز و دارای زهکشی مناسب نیاز دارد و در خاکهای بسیار آهکی یا خشک، عملکرد و رشد مطلوبی نخواهد داشت.
طبع به
به رسیده، دارای طبیعتی معتدل است، در حالی که دانه آن یا همان بهدانه طبیعتی سرد و تر دارد.
ارزش غذایی به
در ۱۰۰ گرم میوه به مواد زیر مواد زیر وجود است :
- آب ۸۳ گرم
- مواد قندی ۱۰ گرم
- مواد نشاسته ای ۵ گرم
- کلسیم ۱۰ میلی گرم
- فسفر ۱۷ میلی گرم
- آهن ۰/۸ میلی گرم
- پتاسیم ۱۹۵ میلی گرم
- سدیم ۵ میلی گرم
- ویتامین آ ۴۰ واحد
- ویتامین ث ۱۵ میلی گرم
- ویتامین ب ۱ ۰/۰۲ میلی گرم
- ویتامین ب ۲ ۰/۰۳ میلی گرم
- ویتامین ب ۳ ۰/۲ میلی گرم
خواص میوه به
میوه به علاوه بر عطر و بوی بینظیر، خواص زیادی نیز برای بدن دارد، از جمله:
کمک به سلامت قلب و عروق
میوه به سرشار از ترکیبات آنتیاکسیدانی و فیبر غذایی است که میتواند در حفظ سلامت قلب و عروق نقش داشته باشد. مصرف منظم این میوه به کنترل کلسترول خون کمک کرده و خطر بروز بیماریهای قلبی و سکته را کاهش میدهد. همچنین پتاسیم موجود در به در تنظیم فشار خون و عملکرد طبیعی قلب مؤثر است.
اثر ادرارآور و کمک به دفع سموم
به دارای خاصیت ادرارآور ملایمی است و میتواند به دفع آب اضافی و برخی مواد زائد از بدن کمک کند. این ویژگی در حفظ تعادل مایعات بدن و بهبود عملکرد کلیهها مفید است.
تقویت دستگاه تنفسی و کاهش سرفه
مصرف میوه به و فرآوردههای آن میتواند به نرم شدن گلو و مجاری تنفسی کمک کند. در طب سنتی از به برای کاهش خشکی سینه، تسکین سرفه و بهبود علائم تنگی نفس استفاده میشده است. هرچند این خواص میتوانند نقش کمکی داشته باشند، اما جایگزین درمانهای پزشکی نیستند.
بهبود عملکرد دستگاه گوارش
فیبر و تاننهای موجود در میوه به باعث شدهاند این میوه برای سلامت دستگاه گوارش مفید باشد. به میتواند به کاهش اسهالهای خفیف کمک کند و در عین حال با بهبود عملکرد معده و روده، هضم غذا را آسانتر سازد. مصرف متعادل آن در افرادی که از ناراحتیهای گوارشی رنج میبرند، میتواند مفید باشد.
کمک به کاهش التهاب روده
ترکیبات گیاهی موجود در به دارای اثرات ضدالتهابی هستند و ممکن است در کاهش التهابهای خفیف دستگاه گوارش مؤثر باشند. به همین دلیل مصرف آن به شکل میوه، کمپوت یا دمنوش در برخی منابع سنتی برای آرامش رودهها توصیه شده است.
سرشار از آنتیاکسیدان و ویتامینها
میوه به حاوی ویتامین A، ویتامین C و انواع آنتیاکسیدانها است. این ترکیبات به محافظت از سلولها در برابر آسیب رادیکالهای آزاد کمک کرده و در حفظ سلامت پوست، بینایی و سیستم ایمنی نقش دارند.
کمک به بهبود خلقوخو
به دلیل وجود ترکیبات آنتیاکسیدانی و مواد مغذی، مصرف میوه به میتواند در افزایش شادابی و کاهش خستگی مؤثر باشد. البته ادعاهایی مانند درمان افسردگی یا وسواس از نظر علمی به اثبات نرسیدهاند، اما یک رژیم غذایی سالم و غنی از میوهها میتواند به حفظ سلامت روان کمک کند.
کاهش بوی نامطبوع بدن
در منابع طب سنتی به خاصیت خوشبوکنندگی بدن نسبت داده شده است. اگرچه شواهد علمی کافی برای تأیید مستقیم این موضوع وجود ندارد، اما مصرف میوهها و مواد غذایی سالم میتواند بر کیفیت بوی بدن تأثیر مثبت داشته باشد.
خواص بهدانه برای سلامتی
بهدانه در طب سنتی بسیار مورد استفاده قرار میگیرد.
تسکین سرفه و گلودرد
بهدانه پس از خیساندن در آب، لعابی ژلهای تولید میکند که میتواند به کاهش تحریک گلو، خشونت صدا و سرفه کمک کند. به همین دلیل از آن در تهیه برخی شربتها و دمنوشهای سنتی استفاده میشود.
رفع خشکی دهان و گلو
لعاب بهدانه خاصیت مرطوبکنندگی دارد و میتواند خشکی دهان، زبان و حلق را کاهش دهد. این ویژگی بهویژه در زمان سرماخوردگی یا التهاب گلو مفید است.
کمک به سلامت معده
لعاب بهدانه با ایجاد یک لایه محافظ روی مخاط معده، میتواند به کاهش تحریکات گوارشی و التهابهای خفیف معده کمک کند. به همین دلیل در طب سنتی برای آرامش دستگاه گوارش مورد استفاده قرار میگرفته است.
تسریع ترمیم پوست و سوختگیهای سطحی
استفاده موضعی از لعاب بهدانه میتواند به حفظ رطوبت پوست و تسریع بهبود ترکهای پوستی، خشکی پوست و سوختگیهای سطحی کمک کند. همچنین در کاهش التهاب ناشی از آفتابسوختگی نیز کاربرد سنتی دارد.
کمک به کاهش التهاب
ترکیبات موسیلاژی موجود در بهدانه دارای خاصیت نرمکنندگی و ضدالتهابی هستند و میتوانند در کاهش التهابهای خفیف مخاطی و پوستی مؤثر باشند.
نکات مهم درباره مصرف به و بهدانه
مصرف متعادل میوه به برای بیشتر افراد بیخطر است، اما دانههای به نباید به صورت خام و در مقادیر زیاد جویده یا بلعیده شوند؛ زیرا مانند دانه برخی میوههای دیگر حاوی ترکیباتی هستند که در مصرف زیاد میتوانند مضر باشند. بهترین روش استفاده از بهدانه، تهیه لعاب آن با خیساندن در آب است.
به را خام بخوریم یا پخته؟
میوه به را هم به صورت خام و هم پخته میتوان مصرف کرد، اما بیشتر افراد نوع پخته آن را ترجیح میدهند. به خام بافتی سفت، طعمی گس و کمی ترش دارد و هضم آن برای برخی افراد دشوارتر است. در مقابل، پختن به باعث نرم شدن بافت، افزایش عطر و خوشطعمتر شدن آن میشود و معمولاً هضم آن نیز آسانتر است. البته بخشی از ویتامین C موجود در میوه هنگام حرارت دیدن کاهش مییابد، اما فیبر و بسیاری از ترکیبات مفید آن همچنان حفظ میشوند. بنابراین اگر دستگاه گوارش حساسی دارید یا طعم گس به خام را نمیپسندید، مصرف آن به صورت پخته، کمپوت کمشکر یا بخارپز گزینه مناسبتری خواهد بود.
خواص روغن به
جهت تهیه روغن به ، به را تکه تکه کرده و بپزید سپس آب آنرا بگیرید و با دو برابر وزن آن روغن زیتون مخلوط کرده و آنقدر بجوشانید تا تمام آب آن بخار شود و فقط روغن باقی بماند البته قدت کنید که روغن نسوزد.
برای برطرف کردن زنگ زدن در گوش مفید است.
سرگیجه را برطرف می کند.
برای مداوای زخم های دهان مفید است.
خونریزی ریوی را درمان می کند.
اسهال مزمن را برطرف می کند.
دوست کبد است و ورم کبد را رفع میکند.
زخم رودهها را درمان میکند.
خواص برگ درخت به
براى پانسمان زخمهاى سطحى بدن یا شستوشوى چشم در هنگام چشم درد، مىتوان از محلول غلیظ جوشانده برگ درخت به استفاده نمود.
جوشانده برگ درخت به، بىخوابى را درمان مىکند، به این منظور باید یک مشت برگهاى تازه و نو رسته برگ به را به مدت ده دقیقه در یک لیتر آب جوش بریزیم تا دم بکشد و پس از صاف کردن آن را با شکوفه نارنج یا شکر یا عسل، شیرین کنید و قبل از خواب، دو قاشق سوپخورى از آن بنوشید.
جوشانده برگ به (به روشى که گفته شد)، بهترین راه درمان عصبانیت است.
زخم ها را با جوشانده برگ به بشوئید.
قابض است.
ضماد برگ درخت به برای ورم چشم مفید است.
فواید کرک به
ـ اگر گرد سوخته کرک به را روى زخم قرار دهند، خونریزى را بند مىآورد.
فواید شکوفه درخت به
ـ چنانچه دم کرده ۳۰ گرم شکوفه به (تازه یا خشک کرده آن) را در یک لیتر آب با عرق بهار نارنج مخلوط کنند و بنوشند، خواب عمیق و راحتى به دنبال خواهد داشت.
سردرد را برطرف می کند.
مقوی معده است.
سینه را صاف و تقویت می کند.
سرفه کودکان را برطرف می سازد.
برای درمان بی خوابی دم کرده گل را با آب بهار نارنج مخلوط کرده و قبل از رفتن به رختخواب بنوشید.
هشدار
کرک یا پرزى که روى میوه به مىباشد، هضمش سنگین است و براى حلق و صدا بسیار مضر مىباشد؛ لذا باید قبل از خوردن به، پرزهاى روى آن را پاک نمود.
مضرات به
خوردن به بصورت خام خوب نیست و مضر می باشد زیرا به خام رگهای بدن را مسدود می سازد و چون گرم است برای کسانی که گرم مزاج اند خوب نیست.
پیشنهادی: درباره خواص ، مضرات و طبع میوه سیب
