دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
خواص، مضرات و طبع میوه شلیل | Nectarine fruit properties
شلیل یکی از میوههای خوشطعم خانواده هلو (Prunus persica) است که به دلیل داشتن پوست صاف و بدون کرک، به «هلوی بدون کرک» نیز شناخته میشود. این میوه در واقع حاصل یک جهش ژنتیکی طبیعی در هلو است و معمولاً طعمی شیرینتر و عطری دلپذیرتر از بسیاری از ارقام هلو دارد. در منابع لغوی فارسی نیز شلیل به عنوان میوهای خوشبو، آبدار و شبیه شفتالو معرفی شده است که رنگ پوست و گوشت آن میتواند سفید، قرمز یا ترکیبی از این دو رنگ باشد.
خاستگاه اصلی شلیل به مناطق شرقی آسیا، بهویژه چین، نسبت داده میشود. شواهد تاریخی نشان میدهد که این میوه هزاران سال پیش در چین کشت میشده و از طریق جاده ابریشم به سرزمینهایی مانند ایران، یونان و روم باستان راه یافته است. ایران نیز از گذشتههای دور یکی از مراکز مهم پرورش شلیل بوده و برخی از مرغوبترین ارقام این میوه در باغهای کشور تولید میشوند.
در سدههای شانزدهم و هفدهم میلادی، شلیل به اروپا و سپس به انگلستان معرفی شد. بعدها نیز مهاجران اسپانیایی آن را به قاره آمریکا منتقل کردند. امروزه این میوه در بسیاری از نقاط جهان، بهویژه در ایالت کالیفرنیای آمریکا، بهصورت گسترده کشت میشود. تاکنون بیش از ۱۰۰ رقم مختلف شلیل شناسایی شده که از نظر اندازه، رنگ، طعم و زمان برداشت با یکدیگر تفاوت دارند.
پرورش شلیل
شلیل را می توانید در باغچه خانه نیز بکارید اما آن چه باید بدانید این است که شلیل در اقلیم و شرایط آب و هوایی که بهارش دچار یخبندان و سرمازدگی می شود و زمستانش هم دمای خیلی پایین دارد به خوبی پرورش نمییابد.
طبع شلیل
شلیل دارای طبع سرد و تر بوده و توصیه می شود که پس از خوردن آن، خرما یا گردو که دارای طبع گرم هستند مصرف شود.
ارزش غذایی
ترکیبات تغذیهای موجود در یک واحد از میوه شلیل (۱۴۰ گرم):
- انرژی: ۷۰ کالری مواد غذایی
- کربوهیدرات: ۱۶ گرم
- قند: ۱۴ گرم
- فیبر: ۲ گرم
- چربی: ۳۰۰ میلیگرم
- پروتئین: ۱ گرم
– شلیل ۴٪ از ویتامین A و ۱۵٪ ویتامین C و ۲٪ آهن نیاز روزانه را تأمین میکند و فاقد کلسترول و سدیم میباشد.
خواص میوه شلیل
شلیل سرشار از ویتامینهای A, C میباشد و بهترین میوه برای افراد دچار گرمازدگی است.
شلیل میوهای بسیار ترد با هستهای کم عمر محسوب میشود و مثل تمام میوهها خواص ادرارآور و ملین دارد. گوشت شلیل دارای سلولوزهای نرم است و کاملاً هضم میشود. شلیل میوهای نسبتاً کم ترشی است. مواد قندی و نشاستهای آن به آسانی هضم میشود و معده به راحتی هضم آن را تحمل میکند.
ویتامین C موجود در شلیل اثرات مفید در سلامت پوست، دندان و استخوان دارد. این میوه منبع بسیار غنی بتاکاروتن است. بتاکاروتن با خاصیت آنتی اکسیدان بسیار نیرومندی که دارد با ارتقای سطح ایمنی بدن از بروز بسیاری از بیماریها جلوگیری میکند.
فیبر دیگر ترکیب قابل توجه در این میوه است که سبب کاهش سرعت جذب برخی مواد مغذی بویژه قندها میشود و در عین حال میزان حساسیت به انسولین را نیز افزایش میدهد. مصرف شلیل میتواند در کنترل قندخون موثر باشد.
خوردن شلیل میتواند خطر ابتلا به بیماریهای حاد مانند بیماریهای قلبی و عروقی، بیماریهای چشمی مانند دژنراسیون ماکولا و حتی سرطان را به طور چشمگیری کاهش دهد. این میوه دارای ترکیبات فیتوکمیکال مانند لیکوپن و لوتئین بوده و رنگ زرد و قرمز شلیلها ناشی از وجود لوتئین در آنها است.
هر دانه شلیل متوسط تقریباً ۵۰ کالری انرژی دارد و چون فیبر بالا داشته و چربی ندارد میوه بسیار خوبی برای کاهش وزن و رژیم های لاغری است. البته کسانی که میخواهند وزن اضافه کنند بهتر است کمتر شلیل بخورند و میوههای پرکالری تر را میل کنند.
خواص شلیل برای کبد چرب
شلیل میوهای کمکالری و سرشار از آب، فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی است که میتواند در چارچوب یک رژیم غذایی سالم به بهبود سلامت کبد کمک کند. فیبر موجود در شلیل به کنترل وزن و کاهش تجمع چربی در بدن کمک میکند و آنتیاکسیدانهای آن از سلولهای کبدی در برابر آسیب ناشی از استرس اکسیداتیو محافظت میکنند. البته شلیل بهتنهایی درمانکننده کبد چرب نیست، اما مصرف منظم آن در کنار تغذیه متعادل و فعالیت بدنی میتواند برای افراد مبتلا به کبد چرب مفید باشد.
خواص شلیل برای پوست صورت
شلیل حاوی ویتامین C، ویتامین A و آنتیاکسیدانهای مختلف است که نقش مهمی در حفظ سلامت و شادابی پوست دارند. ویتامین C به تولید کلاژن کمک میکند و میتواند در حفظ استحکام و انعطافپذیری پوست مؤثر باشد. همچنین آنتیاکسیدانهای موجود در شلیل با کاهش اثرات مخرب رادیکالهای آزاد، به محافظت از پوست در برابر پیری زودرس کمک میکنند. مصرف این میوه آبدار همچنین به تأمین بخشی از آب مورد نیاز بدن و حفظ رطوبت پوست کمک میکند.
خواص شلیل شمس
شلیل شمس یکی از ارقام محبوب شلیل با طعم شیرین و بافت آبدار است که از نظر ارزش غذایی شباهت زیادی به سایر انواع شلیل دارد. این میوه منبع مناسبی از ویتامین C، پتاسیم، فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی به شمار میرود و میتواند به تقویت سیستم ایمنی، بهبود عملکرد دستگاه گوارش و حفظ سلامت قلب کمک کند. مصرف شلیل شمس به دلیل فیبر مناسب، در ایجاد احساس سیری و کمک به کنترل وزن نیز مؤثر است و میتواند به عنوان یک میانوعده سالم در برنامه غذایی روزانه قرار گیرد.
خواص برگ شلیل
برگهای شلیل قابض و تسکین دهنده هستند.
در کاهش تب تاثیر به سزایی دارند.
مصرف برگ شلیل به افرادی که مبتلا به التهاب معده، سیاه سرفه و برونشیت هستند توصیه میشود.
تهوع صبحگاهی را در خانمهای باردار کاهش داده و درمان میکند. باید مراقب باشید از برگ شلیل به مقدار لازم مصرف کنید چرا که مصرف بیش از اندازه آن به خاطر ایجاد ادرار زیاد میتواند موجب خشکی و کم آبی بدن شود.
پودر برگهای خشک شده شلیل مرهم مناسبی برای زخمها خواهد بود.
خواص ساقه شلیل
از ساقه درخت این میوه میتوان صمغی قوی تهیه کرد که دارای چسبندگی بسیار است.
مضرات
هسته ی شلیل را نباید بخورید؛ زیرا دارای ماده ای به نام آمیگدالین است که در بدن تبدیل به سیایند می شود. سیایند یک سم قوی است که هنگامی که خورده می شود یا وارد بدن می شود می تواند موجب بیماری های شدید و خطرناکی و یا حتی مرگ شود. پس هسته ی شلیل را نخورید!
پیشنهادی: درباره خواص، مضرات و طبع میوه نارگیل
