دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
دانستنی هایی درباره لاکپشت ها
لاکپشتسانان، جاندارانی از دسته خزندگان هستند که با ویژگیهای منحصربهفرد، توجه بسیاری از علاقهمندان به حیاتوحش را جلب کردهاند. این جانداران از میلیونها سال پیش روی کره زمین زیستهاند و نقش مهمی در اکوسیستمهای گوناگون ایفا میکنند. لاکپشتها در انواع زیستگاهها از بیابانها تا جنگلهای مرطوب و حتی در دریا یافت میشوند. در این مقاله به بررسی کالبدشناسی، ویژگیها، تولید مثل، طول عمر و انواع گونههای لاکپشتها به همراه رژیم غذایی آنها خواهیم پرداخت.
کالبدشناسی لاکپشتها
مهمترین ویژگی کالبدی لاکپشتها، وجود لاک سختی است که بخش پشتی و شکمی بدن آنها را دربرمیگیرد. این لاک از استخوانها و صفحات شاخی تشکیل شده و نقش دفاعی در برابر شکارچیان دارد. اسکلت لاکپشتها با دیگر خزندگان متفاوت است؛ بخشی از استخوانهای ستون فقرات و دندهها به لاک جوش خوردهاند. لاکپشتها همچنین فاقد دندان هستند و از فکهای سخت برای بریدن غذا استفاده میکنند.
گوشهای لاکپشتها شامل گوش داخلی و میانه هستند، ولی به طور ظاهری چیزی مشابه گوشهای خارجی ندارند. در واقع، آنها هیچ گوش بیرونی (مثل لاله گوش) ندارند. به جای گوشهای خارجی، لاکپشتها یک سوراخ کوچک یا منفذ در هر طرف سر خود دارند که به عنوان ورودی گوش عمل میکند. این سوراخها درست پشت چشمها و زیر پوست سر قرار دارند.
چرخه زندگی لاک پشت
چرخه زندگی لاکپشتها، مانند بسیاری از موجودات دیگر، شامل چند مرحله مختلف است که هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند. این مراحل عبارتند از تخمگذاری، تفریخ، رشد، بلوغ و تکثیر. در ادامه به توضیح مراحل مختلف چرخه زندگی لاکپشتها میپردازیم:
1- تخمگذاری:
لاکپشتها تخمگذار هستند، به این معنی که تخمهای خود را در محیطهای خاصی مانند ساحلهای شنی، مراتع یا حتی در جنگلها میگذارند. لاکپشت مادر پس از جفتگیری، به طور معمول در شب به ساحل میرود و در یک سوراخ حفر شده در شن، حدود 50 تا 200 تخم میگذارد.
تخمها معمولاً در عمق چند سانتیمتری در خاک دفن میشوند و مادر پس از تخمگذاری، ساحل را ترک میکند و به دریا باز میگردد. او مراقب تخمها نمیباشد و پس از این کار، هیچ دخالتی در رشد نوزادها ندارد.
2- تفریخ تخمها:
تخمها معمولاً پس از 70 تا 120 روز بسته به دما و شرایط محیطی، شروع به تفریخ میکنند.
نوزادهای لاکپشت که به محض تفریخ از تخم خارج میشوند، کوچک و آسیب پذیر هستند و معمولاً به سمت دریا حرکت میکنند.
در این مرحله، بسیاری از نوزادها به دلیل شکار توسط پرندگان و دیگر شکارچیان از دست میروند. فقط تعداد کمی از نوزادها به دریا میرسند و به زندگی خود ادامه میدهند.
3- رشد و بلوغ:
نوزادان لاکپشتها پس از رسیدن به دریا، وارد دورهای از زندگی میشوند که به آن «دوره جوانی» میگویند. در این مرحله، آنها در دریا زندگی کرده و به تدریج رشد میکنند.
این دوره میتواند برای برخی از گونههای لاکپشتها چندین سال طول بکشد. در این زمان، لاکپشتها عمدتاً از غذاهای دریایی مانند پلانکتونها، موجودات کوچک دریایی و گیاهان دریایی تغذیه میکنند.
در بسیاری از موارد، لاکپشتها به گونههای مختلفی از محیطهای دریایی مهاجرت میکنند.
4- بلوغ جنسی:
لاکپشتها معمولاً در سنین 10 تا 50 سالگی به بلوغ جنسی میرسند، که این بستگی به گونه و محیط آنها دارد. برخی از گونهها ممکن است حتی تا 50 سالگی به بلوغ جنسی برسند.
در این زمان، لاکپشتها به ساحل باز میگردند تا تخمگذاری کنند. آنها معمولاً به همان ساحلی که خود در آن به دنیا آمدهاند، بازمیگردند تا تخمگذاری کنند (این ویژگی به نام «وفاداری به ساحل» شناخته میشود).
پس از جفتگیری، ماده لاکپشت تخمگذاری را آغاز میکند و چرخه زندگی دوباره تکرار میشود.
ویژگی لاکپشتها
لاکپشتها دارای بدنی کند و سنگین هستند که بیشتر برای محافظت و بقا طراحی شده تا سرعت. آنها از نظر تنفس، با استفاده از ریهها هوا را جذب میکنند، اما برخی گونههای آبی میتوانند اکسیژن را از طریق پوست یا کلواک نیز جذب کنند. بینایی آنها بهویژه در آب بسیار خوب است، ولی شنوایی ضعیفی دارند. رفتار آنها معمولاً صلحآمیز و آرام است و تحرک زیادی ندارند. دانشچی
زاد و ولد
زاد و ولد در لاکپشتها به صورت تخمگذاری است. مادهها پس از جفتگیری، در محل مناسبی مانند خاک نرم یا ماسه گودالی حفر کرده و تخمها را در آن دفن میکنند. دمای محیط تخمها میتواند جنسیت نوزادان را تعیین کند؛ دمای پایینتر باعث تولد نرها و دمای بالاتر باعث تولد مادهها میشود. پس از حدود ۶۰ تا ۹۰ روز، نوزادان سر از تخم بیرون آورده و به سمت آب یا محیط امن حرکت میکنند.
عمر و وزن لاکپشتها
لاکپشتها از جمله جانورانی هستند که عمر طولانی دارند. برخی گونهها مانند لاکپشتهای غولپیکر جزایر گالاپاگوس میتوانند بیش از ۱۰۰ سال عمر کنند. وزن آنها بسته به گونه بسیار متفاوت است؛ از لاکپشتهای کوچک خانگی با وزن کمتر از یک کیلوگرم گرفته تا لاکپشت چرمی دریایی که وزنی تا ۷۰۰ کیلوگرم دارد.
غذای لاکپشت
غذای لاکپشتها بستگی به نوع و زیستگاه آنها دارد. برخی از لاکپشتها گوشتخوار هستند، برخی گیاهخوار، و برخی نیز همهچیزخوار. به طور کلی، غذای لاکپشتها میتواند شامل ترکیبی از گیاهان، حشرات، خرچنگها، ماهیها و دیگر مواد غذایی باشد.
گونههای لاکپشت
لاکپشتها به دو گروه کلی تقسیم میشوند: لاکپشتهای خشکیزی و لاکپشتهای آبی. در هر دسته، گونههای مختلفی با ویژگیهای گوناگون وجود دارد. برخی از معروفترین گونهها عبارتند از:
لاکپشت بیابانی
این لاکپشتها در مناطق خشک و گرم زندگی میکنند و برای بقا در این محیطهای دشوار سازگاری یافتهاند. بدن آنها پوشیده از لاک ضخیم و سختی است که در برابر گرمای شدید مقاوم است. بیشتر آنها گیاهخوارند و از برگها، علفها و میوههای خشک استفاده میکنند. سرعت آنها پایین است، ولی توانایی بالایی در ذخیره آب دارند.
لاکپشت جنگلی
لاکپشتهای جنگلی در نواحی مرطوب و سایهدار جنگلهای گرمسیری یافت میشوند. این گونهها بیشتر گیاهخوار یا همهچیزخوار هستند و از میوهها، قارچها، حشرات و حتی لاشهها تغذیه میکنند. رنگ آنها معمولاً تیرهتر است و به استتار در محیط جنگل کمک میکند.
لاکپشت چرمی
لاکپشت چرمی یا “لاکپشت دریایی چرمی”، بزرگترین گونهی لاکپشتهاست که در اقیانوسها زندگی میکند. این گونه برخلاف دیگر لاکپشتها لاکی استخوانی ندارد، بلکه لاکی از بافت چرممانند و نرم دارد. غذای اصلی آنها عروسهای دریایی است و نقش مهمی در کنترل جمعیت این موجودات دارند. این لاکپشتها میتوانند در یک سفر مهاجرتی هزاران کیلومتر طی کنند.
لاکپشتهای نرمکاسه
لاکپشتهای نرمکاسه دارای لاکی صاف، انعطافپذیر و چرمی هستند. آنها بیشتر در آبهای شیرین مانند رودخانهها و دریاچهها یافت میشوند. این گونهها بیشتر گوشتخوارند و از ماهیها، دوزیستان و حشرات تغذیه میکنند. ظاهر آنها متفاوت از سایر لاکپشتهاست و پوزهای دراز و شبیه خرطوم دارند.
نتیجهگیری
لاکپشتسانان با وجود تنوع بالا، ویژگیهای مشترکی چون لاک دفاعی و رفتار آرام دارند که آنها را از دیگر خزندگان متمایز میکند. زیستگاه متنوع، رژیم غذایی گوناگون و شیوه خاص تولید مثل، آنها را به موجوداتی قابلتوجه در طبیعت تبدیل کرده است. حفاظت از گونههای در معرض خطر، مانند لاکپشت چرمی، اهمیت ویژهای دارد چرا که نابودی آنها میتواند تأثیرات جدی بر اکوسیستمهای دریایی و خشکی داشته باشد. شناخت این جانوران زیبا و شگفتانگیز، گامی مهم در جهت حفظ تنوع زیستی زمین است.
بیشتر بخوانید: درمورد جانوران دوزیست
