دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
جواب به سوالات و فعالیت درس ششم علوم ششم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )
پاسخگویی به سوالات درس ششم کتاب علوم ششم ورزش و نیرو (1) صفحات 40، 41، 42، 43، 44، 45، 46 با دانشچی همراه باشید.
جواب سوالات علوم ششم درس ششم ورزش و نیرو (1) ( پاسخ گام به گام )
فعالیت صفحه 40
به تصویرهای بالا نگاه کنید.
الف) در هر یک از تصویرها چه فعالیتی در حال اجرا است؟
📗 پاسخ:
بادبادک: نیروی باد، باعث چرخش یا حرکت رو به جلو میشود.
وزنهبرداری: نیروی عضلانی، باعث حرکت رو به بالا میشود (در مقابل نیروی گرانش).
پرتاب موشک: نیروی پیشران (بازگشتی)، باعث حرکت رو به بالا و شتاب میشود.
تیراندازی با کمان: نیروی کششی کمان، باعث حرکت رو به جلو تیر میشود.
گرفتن توپ توسط دروازهبان: نیروی عضلانی (اصطکاک و مقاومت)، باعث توقف حرکت توپ میشود.
پینگپنگ: نیروی راکت (ضربه)، باعث تغییر جهت و حرکت توپ میشود.
ب) نتیجهی این فعالیت بر جسم (توپ، تیر و…) چیست؟
📗 پاسخ: در همه این فعالیتها، نتیجهی نهایی اعمال نیرو، ایجاد شتاب (تغییر سرعت یا جهت) یا تغییر موقعیت جسم است.
گفتوگو صفحه 41
جدول زیر شامل تعدادی از فعالیتهای روزانه است. در کدام مورد، جسم کشیده شده یا هل داده میشود و یا هم کشیده میشود و هم هل داده میشود. ردیف اول جدول به عنوان نمونه پر شده است. شما میتوانید موارد دیگری را به جدول اضافه یا جایگزین کنید.
آیا در این فعالیتها حالتی هست که جسم کشیده نشود یا هل داده نشود؟
📗 پاسخ: خیر.
آیا میتوانیم از این فعالیتها نتیجه بگیریم: برای حرکت دادن هر جسم باید آن را بکشیم و یا هل دهیم؟
📗 پاسخ: بله چون کشیدن یا هل دادن همان اعمال نیرو بر جسم است.
فعالیت صفحه 41
در گروه خود، چند فعالیت ورزشی را طرّاحی کنید که در آنها اثرات نیرو نشان داده شوند؛ سپس به همراه معلم خود به حیاط مدرسه بروید و آنها را انجام دهید. پس از بازگشت به کلاس، هر گروه نتیجهی فعالیت خود را به سایر دانشآموزان گزارش دهد.
📗 پاسخ:
سه فعالیت پیشنهاد میشود که عبارتند از: مسابقه طنابکشی، بازی لیلی و مسابقه کبدی (زو)
مسابقه طنابکشی:
نوع نیرو: کشیدن.
تأثیر: نیروی کششی که توسط دو تیم در دو جهت مخالف وارد میشود. اگر نیروی یک تیم بیشتر باشد، باعث تغییر جهت حرکت طناب و جابهجایی تیم مقابل به سمت خود میشود.
بازی لیلی:
نوع نیرو: هل دادن.
تأثیر: بازیکن با وارد کردن نیروی هلدهنده به زمین توسط پا، باعث ایجاد شتاب و حرکت بدن خود به سمت جلو یا بالا میشود. همچنین هنگام پرتاب سنگ، با نیروی هلدهنده دست، باعث تغییر وضعیت سکون و حرکت سنگ به سمت خانه مورد نظر میشود.
مسابقه کبدی (زو):
نوع نیرو: ترکیبی از هل دادن و کشیدن.
تأثیر: مدافعان برای متوقف کردن مهاجم، او را میکشند یا با هل دادن مانع پیشرویاش میشوند. این نیروها باعث تغییر سرعت، تغییر مسیر و یا توقف کامل حرکت مهاجم میشود.
فکر کنید صفحه 42
در شکلهای زیر با توجه به اثر نیرو بر جسم مورد نظر، جاهای خالی را پر کنید. (پاسخ ها به رنگ سبز)
الف) وارد کردن نیرو به جسم ممکن است سبب شروع … حرکت … آن شود.
ب) وارد کردن نیرو به جسم ممکن است سبب … کند … شدن حرکت آن شود.
پ) وارد کردن نیرو به جسم ممکن است سبب … تند … شدن حرکت آن شود.
ت) وارد کردن نیرو به جسم ممکن است باعث … توقف … آن شود.
ث) وارد کردن نیرو به جسم میتواند سبب تغییر … جهت … حرکت آن شود.
ج) وارد کردن نیرو به جسم میتواند سبب تغییر … شکل … جسم شود.
علم و زندگی صفحه 42
سؤال صفحه 43
آیا خودرو به این علت که شخصی پشت آن ایستاده است، حرکت میکند؟
📗 پاسخ: خیر، تا زمانی که شخص نیرو به خودرو وارد نکند، حرکتی انجام نمیشود.
شکلهای زیر دو وضعیت را نشان میدهد که ممکن است برای شما آشنا باشد. آیا میتوانید در هر حالت تشخیص دهید چه کسی هل میدهد و چه کسی میکِشد؟
📗 پاسخ: در هر دو وضعیت، هر دو نفر مشغول وارد کردن نیرو هستند و معلوم نیست چه کسی هل میدهد و چه کسی میکشد.
فکر کنید صفحه 44
الف) چند جسم باید بر هم اثر کنند تا نیرو ظاهر شود؟
📗 پاسخ: دو جسم.
ب) اگر دو جسم بر هم اثر نگذارند، مانند حالتی که شخص در نزدیکی خودرو ایستاده است و خودرو را هل نمیدهد، آیا دو جسم به هم نیرو وارد میکنند؟
📗 پاسخ: خیر، اگر بین دو جسم کنش و واکنش فیزیکی (کشیدن یا هل دادن) نباشد، دو جسم نیرویی به هم وارد نمیکنند.
علم و زندگی صفحه 44
در علوم پایهی سوم، با بازی طنابکشی آشنا شدهاید. در این بازی دو گروه مثلاً سه نفره طناب را در دو جهت مختلف میکشند. اعضای هر دو تیم تلاش زیادی میکنند تا طناب را به طرف خودشان بکشند. گاهی اوقات طناب به سادگی حرکت نمیکند.
الف) به نظر شما در چه حالتی با اینکه بر طناب نیرو وارد میشود، طناب حرکت نمیکند؟
📗 پاسخ: در حالتی که نیروهای وارد شده از دو طرف با هم برابر باشند، اثر یکدیگر را خنثی میکنند و طناب در حالت تعادل باقی مانده و حرکت نمیکند.
ب) در چه حالتی یکی از گروهها برنده میشود؟
📗 پاسخ: وقتی نیروی یک گروه (به دلیل قدرت بدنی بیشتر یا هماهنگی بهتر در ایجاد کشش) بر نیروی گروه دیگر غلبه کند، تعادل نیروها به هم میخورد. در این حالت، طناب به سمت گروه قویتر شتاب میگیرد و با عبور مرکز طناب از خط تعیینشده، آن گروه برنده اعلام میشود.
آزمایش کنید صفحه 45
1- یک جسم سنگین را انتخاب کنید که با هل دادن به راحتی حرکت نکند.
2- تلاش کنید با وارد کردن نیروی کافی آن را به حرکت درآورید.
3- از یکی از دوستانتان بخواهید تا او نیز به جسم در همان جهت هل دادن شما نیرو وارد کند. آیا در این حالت جسم راحتتر حرکت میکند؟ توضیح دهید.
📗 پاسخ: بله، جسم راحتتر حرکت میکند. وقتی دوستم هم در همان جهت به جسم نیرو وارد میکند، نیروها با هم جمع میشوند (نیروی کل افزایش مییابد). در نتیجه، نیروی من و دوستم روی هم رفته بیشتر از نیروی اصطکاکِ بازدارنده شده و جسم به حرکت درمیآید.
4- حال از دوستتان بخواهید از طرف مقابل به جسم نیرو وارد کند.
5- در کدام حالت، نیروها اثر همدیگر را خنثی کردهاند و جسم حرکت نمیکند؟
📗 پاسخ: در حالتی که دوستم از طرف مقابل (روبهروی من) با همان مقدار نیرو به جسم فشار میآورد، نیروها اثر یکدیگر را خنثی میکنند. در این حالت، نیروی خالص وارد بر جسم صفر میشود و جسم حرکت نمیکند.
6- در کدام حالت، نیروها اثر یکدیگر را خنثی نمیکنند و نیروی خالص بیشتری به جسم وارد میشود و جسم سریعتر شروع به حرکت میکند؟
📗 پاسخ: در حالتی که هر دو نفر در یک جهت به جسم نیرو وارد میکنند (همسو)، نیروها با هم جمع میشوند، اثر یکدیگر را خنثی نمیکنند و نیروی خالص بیشتری ایجاد میشود که باعث میشود جسم سریعتر شروع به حرکت کند.
از این آزمایشها چه نتیجهای میگیرید؟
📗 پاسخ:
وقتی نیروها همجهت باشند، با هم جمع شده و نیروی خالص افزایش مییابد.
وقتی نیروها خلاف جهت هم باشند، اگر برابر باشند، اثر هم را خنثی میکنند (نیروی خالص صفر میشود).
بهطور خلاصه، حرکت یا تغییر وضعیتِ جسم، به برآیند (نیروی خالص) نیروهای وارد شده بستگی دارد.
سؤال صفحه 45
وقتی به جسمی در دو جهت مخالف نیرو وارد شود، جسم در کدام جهت حرکت خواهد کرد؟
📗 پاسخ: در این حالت نیروها، اثر یکدیگر را خنثی میکنند و جسم حرکت نمیکند.
نیروی خالص وارد بر جسم در کدام جهت است؟
📗 پاسخ: در جهت مخالف هر نفر در نتیجه مانع از حرکت جسم میشود.
کاوشگری صفحه 46
