هوشمندسازی خانه از کجا شروع می شود؟

راهنمای هوشمندسازی خانه

بیشتر آدم‌ها هوشمندسازی خانه را با یک خرید شروع می‌کنند: یک کلید، یک پریز یا یک قفل که در ویدیو جذاب به نظر رسیده بود. کمی بعد می‌بینند دستگاه‌ها با هم کار نمی‌کنند، اپلیکیشن‌ها زیاد شده‌اند و سیم‌کشی خانه جواب نمی‌دهد. مشکل از فناوری نیست، از ترتیب کارهاست. اگر قبل از خرید چند تصمیم ساده بگیرید، هم هزینه‌ی کمتری می‌دهید و هم خانه‌ای دارید که واقعاً به کارتان می‌آید.

هوشمندسازی خانه یعنی چه؟

هوشمندسازی یعنی تجهیزات خانه، مثل روشنایی، پرده، قفل یا کولر، به شبکه وصل شوند و بشود آن‌ها را از راه دور، با دستور صوتی یا بر اساس زمان‌بندی و شرط‌های مشخص کنترل کرد. سه سطح را باید از هم جدا کنید:

• کنترل از راه دور: با گوشی چراغ را روشن یا خاموش می‌کنید.
• زمان‌بندی: هر شب ساعت مشخصی پرده بسته می‌شود.
• سناریو و اتوماسیون: با یک دستور یا یک رویداد، چند دستگاه با هم عمل می‌کنند. مثلاً با دکمه‌ی «خروج از خانه» همه‌ی چراغ‌ها خاموش می‌شود.

بیشتر خانه‌ها با دو سطح اول به راحتی مفید می‌شوند. سطح سوم را وقتی سراغش بروید که الگوی زندگی‌تان را شناخته باشید.

قدم اول: نیازتان را بنویسید، نه محصول را

قبل از جست‌وجوی محصول، یک کاغذ بردارید و بنویسید در طول هفته چه کارهایی آزارتان می‌دهد. چند مثال:

• هر شب باید برای بستن پرده از جا بلند شوم.
• موقع خروج مطمئن نیستم چراغ‌ها خاموش‌اند.
• رسیدن به کلید راهروی طولانی در تاریکی سخت است.
• در ورودی را برای مهمان یا خانواده باید از راه دور باز کنم.

این فهرست کوتاه، اولویت‌ها را مشخص می‌کند. کسی که مشکلش روشنایی است، از کلید شروع می‌کند، و کسی که مشکلش پرده است، از موتور پرده. اگر نیازی را نتوانستید بنویسید، احتمالاً فعلاً به آن دستگاه نیاز ندارید.

قدم دوم: سیم‌کشی خانه را بشناسید

این مهم‌ترین قدم فنی و رایج‌ترین جایی است که خریدها اشتباه می‌شوند. بعضی کلیدهای هوشمند برای کار کردن به سیم نول در پشت کلید نیاز دارند. بعضی مدل‌ها بدون نول هم نصب می‌شوند، ولی ممکن است با بعضی لامپ‌ها، مثل بعضی LEDهای کم‌مصرف، سازگاری نداشته باشند. در ساختمان‌های قدیمی گاهی سیم نول در جعبه‌ی کلید نیست.

قبل از خرید این چند کار را بکنید:

1. از برقکار بخواهید جعبه‌ی کلید یکی از اتاق‌ها را باز کند و بگوید چه سیم‌هایی دارد.
2. مشخص کنید کلیدهایتان تک‌پل‌اند یا دوپل یا سه‌پل، و آیا بعضی لامپ‌ها از دو نقطه کنترل می‌شوند (کلید تبدیل).
3. نوع لامپ‌هایتان را بدانید.

دانستن این سه مورد جلوی بسیاری از مرجوعی‌ها را می‌گیرد.

قدم سوم: بستر ارتباطی را انتخاب کنید

دستگاه‌های هوشمند معمولاً با یکی از چند روش به شبکه یا به هم وصل می‌شوند، مثل وای‌فای، بلوتوث یا پروتکل‌هایی مثل زیگبی. هر روش مزیت و محدودیت خودش را دارد. وای‌فای نیاز به هاب جداگانه ندارد، ولی با زیاد شدن دستگاه‌ها شبکه‌ی خانه را شلوغ می‌کند. پروتکل‌های دیگر معمولاً یک واحد مرکزی می‌خواهند، اما برای تعداد زیاد دستگاه پایدارترند.

نکته‌ی عملی این است که از همان ابتدا یک اکوسیستم را انتخاب کنید. اگر برای هر دستگاه اپلیکیشن جدا نصب کنید، اتوماسیون ساختن عملاً غیرممکن می‌شود. هنگام خرید بپرسید:

• دستگاه با چه اپلیکیشنی کار می‌کند و آیا نسخه‌ی فارسی یا پشتیبانی فارسی دارد؟
• آیا با دستگاه‌های دیگر همان بستر سازگار است؟
• اگر اینترنت قطع شود، آیا کنترل در شبکه‌ی داخلی ادامه دارد؟

قدم چهارم: مرحله‌به‌مرحله جلو بروید

پیشنهاد عملی، تقسیم کار به سه مرحله است:

مرحله‌ی اول: روشنایی یک یا دو اتاق. کلید هوشمند ساده‌ترین نقطه‌ی شروع است. اثرش را هر روز می‌بینید و خطای نصبش هم هزینه‌ی کمی دارد. یک هفته با آن زندگی کنید.

مرحله‌ی دوم: وسایلی که حرکت‌های فیزیکی دارند. پرده‌ی برقی یا کنترل درب برقی در این مرحله می‌آیند. نصب این‌ها حساس‌تر است، چون موتور و محدوده‌ی حرکت باید درست تنظیم شود.

مرحله‌ی سوم: سناریوها. وقتی چند دستگاه دارید، سناریو بسازید. مثلاً «شب‌بخیر» که چراغ‌ها را خاموش و پرده را می‌بندد.

این ترتیب به شما فرصت می‌دهد قبل از خرج بیشتر بفهمید چه چیزی واقعاً استفاده می‌شود.

موقع خرید به چه چیزهایی نگاه کنیم؟

برای اینکه فقط به تبلیغ تکیه نکنید، چند معیار را کنار هم بسنجید:

• سازگاری با سیم‌کشی شما، نه با سیم‌کشی ایده‌آل.
• وجود راه‌حل دستی: اگر برق یا اینترنت قطع شد یا گوشی در دسترس نبود، آیا هنوز می‌شود با خود کلید چراغ را روشن کرد؟ دستگاهی که فقط با اپلیکیشن کار کند، در شرایط ساده هم دردسر می‌شود.
• راهنمای نصب روشن و پشتیبانی در دسترس.
• امکان توسعه: دستگاه بعدی را بتوانید بدون تغییر کل سیستم اضافه کنید.
• نحوه‌ی ثبت اطلاعات: بدانید دستگاه چه داده‌ای را کجا ذخیره می‌کند، به‌ویژه برای دوربین و قفل.

برای دیدن دسته‌بندی‌ها و مقایسه‌ی گزینه‌های موجود در بازار می‌توانید به تجهیزات خانه هوشمند ایرانی هم سر بزنید و مشخصات را با فهرست نیازهایی که در قدم اول نوشتید تطبیق دهید.

اشتباهات رایج در شروع

محدودیت‌هایی که باید قبول کنید

هوشمندسازی بی‌نقص نیست. به شبکه‌ی پایدار وابسته است، هزینه‌ی اولیه‌اش از تجهیزات معمولی بیشتر است و اعضای خانه باید با آن کنار بیایند. اگر یکی از اعضا فقط با کلید معمولی راحت است، سیستمی را انتخاب کنید که کلید فیزیکی هم داشته باشد. هدف راحت‌تر شدن زندگی همه‌ی ساکنان است، نه فقط کسی که اپلیکیشن را نصب کرده.

جمع‌بندی

مسیر پیشنهادی ساده است: نیازها را بنویسید، سیم‌کشی را بشناسید، یک بستر را انتخاب کنید و از روشنایی شروع کنید. بعد بر اساس تجربه‌ی واقعی خانه‌تان جلو بروید. اگر در هر مرحله سیستم دیگر به کارتان نیامد، لازم نیست ادامه دهید. هوشمندسازی خوب آن است که بعد از مدتی فراموش کنید دارید از آن استفاده می‌کنید.