دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
جواب به سوالات و فعالیت درس دوم علوم ششم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )
پاسخگویی به سوالات درس دوم کتاب علوم ششم سرگذشت دفتر من صفحات 8، 9، 10، 11، 12، 13، 14، 15، 16 با دانشچی همراه باشید.
جواب سوالات علوم ششم درس دوم سرگذشت دفتر من ( پاسخ گام به گام )
سؤال صفحه 8
آیا تا به حال فکر کردهاید نیاکان ما و مردمان گذشته، آثار علمی، فرهنگی، هنری و اجتماعی خود را روی چه چیزی مینوشتند و نقاشی میکردند؟
📗 پاسخ: نقاشیهای نخستین روی دیواره غارها بود. روی سنگها و کتیبهها، متون و حکاکیهای مهم را انجام میدادند. در تمدنهایی مثل بینالنهرین از لوحهای گلی برای نوشتن استفاده میکردند. در مصر باستان از گیاهی به نام پاپیروس استفاده میکردند و در بسیاری از مناطق بسته به امکانات و تمدنشان از پوست حیوانات، چوب، بامبو و پارچه برای نوشتن استفاده میکردند.
فکر کنید صفحه 8
در گذشتههای دور برای ثبت و ذخیرهی اطلاعات از نوشتن روی سنگ، چوب درختان و نقاشی روی دیوار غارها استفاده میکردند. مزایا و معایب این روشها را بنویسید.
📗 پاسخ: مزایا: ماندگاری زیاد، در دسترس بودن مواد اولیه
معایب: حملونقل سخت، نوشتن و پاککردن دشوار، محدود بودن مقدار اطلاعات قابل ثبت
سؤال صفحه 8
شما چه روشهای دیگری را میشناسید؟ دربارهی این روشها با هم گفتوگو کنید.
📗 پاسخ: امروزه روشهای دیگری برای ثبت و ذخیره اطلاعات وجود دارد مثل کاغذ و کتاب، رایانه، فلش، هارد دیسک، حافظه گوشی، سیدی و دیویدی، و فضای ابری.
جمعآوری اطلاعات صفحه 9
از مواد طبیعی و مصنوعی محیط زندگی خود فهرستی تهیه کنید و به کلاس گزارش دهید.
📗 پاسخ:
مواد طبیعی: آب، خاک، چوب، سنگ، هوا، پنبه، پشم
مواد مصنوعی: پلاستیک، شیشه، کاغذ، نایلون، فلزات ساختهشده، رنگ، سیمان
سؤال صفحه 10
چه کاربردهای دیگری از کاغذ در زندگی روزمره خود سراغ دارید؟
📗 پاسخ:
در بستهبندی و حفاظت مثل جعبههای مقوایی، کاغذهای حبابدار، پاکتهای کاغذی.
در حوزه بهداشت و سلامت مثل دستمال کاغذی، دستمال سفره، پنبههای کاغذی یا پدهای آرایشی.
در کاربردهای خانگی مثل کاغذ دیواری و کاغذهای هنری برای ساخت اشکال هندسی و تزیینات هنری.
در کاربردهای صنعتی و ساختمانی مثل کاغذ سنباده، فیلترهای کاغذی در دستگاههای قهوهساز یا در آزمایشگاهها
در کاربردهای سرگرمی و آزموشی مثل پازلهای مقوایی، کتابها و…
جمعآوری اطلاعات صفحه 10
در یک فعالیت گروهی، دربارهی اینکه هریک از افراد و مراکز زیر چه استفادههایی از کاغذ میکنند، اطلاعات جمعآوری و نتایج را بهصورت روزنامهی دیواری به کلاس گزارش کنید.
📗 پاسخ:
الف) عکاس: چاپ عکس، ساخت آلبوم، بستهبندی عکسها.
ب) بانک: پرینت صورتحساب، چک، قرارداد، رسید، فرمهای بانکی.
پ) دانشآموز: نوشتن تکالیف، جزوه، نقاشی، کاردستی.
ت) خیاط: الگو کشیدن، دستورالعمل دوخت، برچسب لباس.
ث) مرغداری: ثبت آمار جوجهریزی و تخمگذاری، دستورالعملهای بهداشتی.
ج) قناد: دستور پخت شیرینی، بستهبندی کیک و شیرینی، برچسب محصولات.
سؤال صفحه 10
آیا میدانید چگونه میتوان چوب را به کاغذ تبدیل کرد؟
📗 پاسخ: تبدیل چوب به کاغذ با طی چند مرحله انجام میشود: قطع درخت، حمل به کارخانه، کندن پوست درخت و خرد کردن آن، تولید خمیر، شستوشوی خمیر و سفید کردن آن، تبدیل خمیر به لایههای نازک، خشک کردن و سپس صاف و صیقلی کردن و درست شدن کاغذ.
گفتوگو صفحه 10
با توجه به گزارش و اطلاعاتی که جمعآوری کردهاید دربارهی چگونگی تبدیل چوب به کاغذ بحث و گفتوگو کنید.
📗 پاسخ: تبدیل چوب به کاغذ با طی چند مرحله انجام میشود: قطع درختان، انتقال درخت به کارخانه، کندن پوست درخت و خرد کردن آن، تولید خمیر از چوبهای خرد شده، شستوشو و سفید کردن خمیر، ترکیب خمیر با آب و پهن کردن آن روی دستگاههای بزرگ تا لایهای نازک و یکدست تشکیل شود. عبور لایههای نازک از میان غلتکهای داغ تا خشک شود و سپس با فشار، صاف و صیقلی شدن.
سؤال صفحه 11
1- تغییرهای انجام شده در هر یک از مرحلههای (۴) و (۶) فیزیکی است یا شیمیایی؟
📗 پاسخ: تبدیل تنهی درخت به تکههای ریز و خشک کردن خمیر و تهیهی کاغذ هر دو فیزیکی است چون فقط شکل ماده اولیه عوض شده و ماده جدیدی تولید نشده است.
2- خواص ظاهری چیپس چوب تولید شده در مرحلهی چهار را با خمیر تولید شده در مرحلهی پنج مقایسه کنید.
📗 پاسخ: تکههای ریز چوب در مرحله چهار حالت سفت، زبر، تکهتکه و با اشکال نامنظم دارند و ساختار جامد و مجزای خود را حفظ میکنند و فقط تغییری فیزیکی در آنها رخ داده است.
خمیر تولید شده در مرحله پنج حالت نرم، لغزنده (خیس)، یکدست و نیمهجامد دارد، ساختار تکهای خود را از دست داده است و شکلپذیر شده و تغییر شیمیایی در آن رخ داده است.
آزمایش کنید صفحه 12
سؤال صفحه 13
چند نوع کاغذ میشناسید؟ آنها را نام ببرید.
📗 پاسخ:
کاغذ چاپ و تحریر: برای نوشتن، پرینت و کپی استفاده میشود.
مقوا: ضخیمتر و مقاومتر از کاغذ معمولی، برای بستهبندی و ساخت جعبه.
کاغذ بهداشتی: نازک و نرم، برای دستمال کاغذی.
کاغذ بستهبندی: مقاوم برای محافظت از کالاها.
کاغذهای هنری: بافتها و وزنهای مختلف برای نقاشی و طراحی.
کاغذ دیواری: برای پوشاندن و تزئین دیوارها.
کاغذهای صنعتی: مانند کاغذ فیلتر یا کاغذ سنباده.
گفتوگو صفحه 13
جدول صفحهی بعد موادی را نشان میدهد که در تهیهی کاغذ به کار میروند. با توجه به تصویرها و مطالبی که آموختید دربارهی علت استفاده از این مواد در تولید کاغذ بحث و گفتوگو کنید.
فعالیت صفحه 14
برای تهیهی ۲۰۰ جلد کتاب یا دفتر ۵۰۰ برگی بهطور تقریبی باید ۳ اصله درخت قطع شود. تخمین بزنید: چند درخت لازم است تا بتوان مصرف سالانهی کاغذ دانشآموزان کلاس شما را تولید کرد؟
📗 پاسخ: بهطور تقریبی، اگر کتابها و دفترهایی که هر دانشآموز در یک سال استفاده میکند تقریباً به اندازه 5 دفتر 500 برگی شود، برای ۲۰ نفر میشود حدود ۱۰۰ جلد. با توجه به اینکه هر ۲۰۰ جلد = ۳ درخت، پس برای ۱۰۰ جلد حدود ۱٫۵ درخت لازم است.
فکر کنید صفحه 14
جمعآوری اطلاعات صفحه 15
انسانها همواره به دنبال یافتن راههای جدید برای تولید مواد گوناگون هستند. پژوهشگران به تازگی روشی برای تولید کاغذ از سنگ یافتهاند. در این روش با استفاده از پودر کلسیم کربنات و پلاستیک، کاغذی جدید تهیه میکنند. این کاغذ با کاغذی که از چوب تهیه میشود تفاوت دارد. دربارهی تفاوتهای این دو نوع کاغذ اطلاعات جمعآوری کنید.
📗 پاسخ: کاغذ سنگی از پودر کلسیم و پلاستیک تهیه میشود اما کاغذ معمولی از خمیر چوب و سلولز تهیه میشود.
کاغذهای سنگی، ضدآب هستند، مقاومت بیشتری در برابر پارگی دارند و برای چاپ و استفاده در محیط مرطوب مناسب هستند؛ با اینحال به دلیل داشتن پلاستیک، تجزیه و بازیافت نمیشود و بافت آن با کاغذ معمولی فرق دارد.
کاغذهایی که از چوب تهیه میشوند قابل بازیافت هستند، کاربرد آن در استفادههای روزمره آشنا و رایج است. اما به راحتی آب را جذب میکند و در برابر رطوبت و پارگی ضعیف است. تولید آن هم به قطع درختان و مصرف منابع طبیعی وابسته است.
نتیجه اینکه اگر دوام و ضدآب بودن مهم باشد، کاغذ سنگی بهتر است و اگر بازیافتپذیری و سازگاری با طبیعت مهم باشد، کاغذ معمولی مناسبتر است.
کاوشگری صفحه 15
فکر کنید صفحه 16
1- مقاومت کیسههای نایلونی تهیه شده از بازیافت و کیسههای نایلونی تهیه شده از موادّ اصلی را مقایسه کنید.
📗 پاسخ: کیسههای تهیه شده از مواد اصلی مقاومت کششی، استحکام و شفافیت بالاتری دارند. در مقابل، کیسههای بازیافتی، معمولاً مقاومت کمتری دارند، ممکن است کدرتر باشند و برای رسیدن به استحکام مشابه، نیاز به ضخامت بیشتر یا افزودن مواد تقویتکننده دارند.
2- چرا کیسههای نایلونی تهیه شده از موادّ بازیافتی را ضخیمتر درست میکنند؟
📗 پاسخ: چون در فرآیند بازیافت، استحکام و مقاومت کششی کیسههای نایلونی کاهش مییابد. ضخیمتر کردن کیسه، این کاهش مقاومت را جبران میکند.
گفتوگو صفحه 16
دربارهی مشکلات بازیافت کاغذهای نشان داده شده گفتوگو کنید.
📗 پاسخ:
کاغذ رنگی: جوهر رنگی در کاغذهای رنگی، فرآیند بازیافت را پیچیده و پرهزینهتر میکند. حذف کامل این جوهرها برای تولید کاغذ بازیافتی با کیفیت بالا دشوار است. در نتیجه کاغذهای بازیافتی حاصل از کاغذهای رنگی ممکن است کیفیت پایینتری داشته باشند یا برای مصارف خاص (مانند کاغذ تحریر سفید) مناسب نباشند
شانه تخممرغ: شانههای تخممرغ معمولاً از مقوای بازیافتی (خمیر کاغذ) ساخته میشوند و اغلب آلوده به باقیمانده تخممرغ، خونابه یا مواد غذایی هستند. این آلودگیها فرآیند بازیافت را مختل میکنند. به دلیل آلودگی بالا و دشواری تمیز کردن، بازیافت شانه تخممرغ، نیاز به شستشو و پردازش اضافی دارند که هزینه بازیافت را افزایش میدهد.
دستمال کاغذی: دستمال کاغذی پس از یک بار استفاده، به شدت آلوده و ضعیف میشود و کیفیت دستمال کاغذی بازیافتی به شدت پایین است، برای همین دستمال کاغذی معمولاً قابل بازیافت نیست.
جعبه پیتزا: جعبههای پیتزا به دلیل تماس مستقیم با روغن، پنیر و باقیمانده غذا، به شدت چرب و آلوده میشوند. این چربی و آلودگی، الیاف کاغذ را ضعیف کرده و مانع از بازیافت مؤثر آن میشود.
به کمک آنچه یاد گرفتهاید، چه کارهایی را برای بازیافت کاغذ در خانه و مدرسه پیشنهاد میکنید؟
📗 پاسخ: برای
بازیافت مؤثرتر کاغذ در خانه و مدرسه، این اقدامات را پیشنهاد میکنم:
تفکیک و تمیز کردن کاغذهای قابل بازیافت (روزنامه، مجلات، مقوای تمیز، نامهها) از کاغذهای آلوده یا نامناسب (دستمال کاغذی، جعبه پیتزای چرب).
آموزش افراد در مورد اینکه چه نوع کاغذی قابل بازیافت است و چه مواردی نیست.
تبلیغات در مدرسه در جهت کاهش مصرف کاغذ، تشکیل گروههای جمعآوری کاغذ و استفاده از مواد غیرقابل بازیافت در ساخت ماکتها و کاردستیها و کارهای هنری.
جمعآوری اطلاعات صفحه 16
دربارهی فعالیتهای خانهی سلامت، میدانهای ترهبار و… محله و شهر خود در مورد بازیافت کاغذ، اطلاعاتی را جمعآوری و گزارش کنید.
📗 پاسخ: خانهی سلامت در زمینه آموزش افراد در زمینه اینکه کدام کاغذها قابل بازیافت هستند و کدام کاغذها نیستند میتواند فعالیت داشته باشد.
میدانهای ترهبار با جمعآوری مقوا و کارتنهای بستهبندی میوهها و سبزیها و تحویل آنها به بازیافت میتوانند فعالیتهای مفیدی داشته باشند.
مراکز مدیریت پسماند شهرداری با ارائه خدماتی نظیر جمعآوری و تفکیک مواد بازیافتی در سطح شهر در این زمینه فعالیتهای مفیدی دارد.
