دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
انتخاب مسیر مناسب آینده با انتخاب رشته
کنکور تمام شده، امتحانات نهایی را پشت سر گذاشتهاید و حالا احتمالاً تصویر نسبتاً روشنی از نتیجه خود دارید. درصدهای کنکور را میدانید، نمرات امتحانات نهایی مشخص شدهاند و با ابزارهای تخمین رتبه میتوانید حدود رتبهای را که به دست میآورید پیشبینی کنید.
اما درست از همینجا یک سؤال مهمتر شروع میشود:
«حالا چه رشتهای انتخاب کنم؟»
اولین واکنش خیلی از داوطلبان این است که سراغ رتبههای سال گذشته، نمونه کارنامههای کنکور و رشتههایی بروند که با رتبه احتمالیشان شانس قبولی دارند. این اطلاعات مهماند، اما فقط بخشی از مسئله را حل میکنند.
چون رتبه به شما میگوید «چه رشتههایی میتوانی قبول شوی»؛ نه اینکه «کدام رشته برای تو مناسبتر است.»
اینجاست که پای شناخت خودتان به انتخاب رشته باز میشود.
انتخاب رشته فقط انتخاب یک رشته نیست
فرض کنید دو داوطلب رتبه تقریباً یکسانی دارند و هر دو میتوانند در چند رشته و دانشگاه مشابه پذیرفته شوند. آیا انتخابهای مناسب برای این دو نفر هم باید یکسان باشد؟ نه لزوماً.
یکی ممکن است از ارتباط با آدمها لذت ببرد و دیگری عاشق حل مسئله باشد. یک نفر امنیت و ثبات را مهم بداند و دیگری استقلال و خلاقیت را. حتی ممکن است دو نفر به یک رشته علاقه داشته باشند اما سبک زندگیای که از آینده خود انتظار دارند کاملاً متفاوت باشد.
به همین دلیل انتخاب رشته را نمیتوان فقط به رتبه، بازار کار یا اسم دانشگاه محدود کرد. وقتی رشتهای را انتخاب میکنید، فقط تصمیم نمیگیرید چند سال آینده چه چیزی بخوانید؛ بلکه دارید یکی از مسیرهایی را انتخاب میکنید که میتواند روی شغل، محیط کاری و حتی سبک زندگی آینده شما تأثیر بگذارد.
پس شاید قبل از انتخاب رشته لازم باشد یک سؤال دیگر هم بپرسیم: «من چه آیندهای میخواهم؟»
«ماجراجویی انتخاب رشته» نوراتو چیست؟
برای پاسخ دادن به همین سؤال، در نوراتو مسیری با عنوان «ماجراجویی انتخاب رشته» طراحی شده است.
ماجراجویی انتخاب رشته یک مسیر ۸ مرحلهای است که به دانشآموز کمک میکند قبل از رسیدن به انتخاب نهایی، شناخت روشنتری از خودش، علایقش، ارزشهایش، شغلهای مورد توجهش و آیندهای که دوست دارد بسازد پیدا کند.
قرار نیست در ابتدای این مسیر یک سیستم به شما بگوید: «رشته مناسب تو فلان رشته است!» ماجراجویی از خود شما شروع میشود.
قبل از پیدا کردن رشته، خودت را پیدا کن
در اولین بخشهای ماجراجویی انتخاب رشته، دانشآموز بررسی میکند که در حال حاضر چقدر درباره آینده تحصیلی خود فکر کرده و چقدر نسبت به انتخابهایش شناخت و اطمینان دارد.
بعد سراغ علایق شغلی میرود. با کمک آزمون رغبتسنج هالند و بررسی شغلهای مورد علاقه، دانشآموز میتواند ببیند چه نوع فعالیتها و محیطهای کاری بیشتر با علایقش همخوانی دارند.
اما ماجرا به یک تست شخصیت یا رغبتسنج محدود نمیشود. سؤالهای مهمتری در ادامه مسیر وجود دارند: من واقعاً به چه چیزهایی علاقه دارم؟ چه چیزهایی در زندگی برایم ارزشمندند؟ چه شغلهایی برایم جذاب هستند؟ واقعیت این شغلها چقدر با چیزی که در ذهنم ساختهام فرق دارد؟ و مهمتر از همه، دوست دارم آینده من چه شکلی باشد؟
یک شغل از دور ممکن است خیلی متفاوت به نظر برسد
یکی از مشکلات انتخاب رشته این است که بسیاری از دانشآموزان رشتهها را از روی تصویری که از شغل آینده آنها دارند انتخاب میکنند. اما این تصویر همیشه کامل نیست.
ممکن است کسی عاشق تصویری باشد که از پزشکی، معماری، روانشناسی، برنامهنویسی یا یک حرفه دیگر در ذهنش ساخته، بدون اینکه تجربهای از واقعیت روزمره آن شغل داشته باشد.
به همین دلیل یکی از بخشهای ماجراجویی انتخاب رشته به نزدیک شدن به واقعیت شغلهای مورد علاقه اختصاص دارد. دانشآموز تشویق میشود تحقیق کند، با افراد آگاه صحبت کند، محیطهای کاری را بهتر بشناسد و تصور ذهنی خود را با واقعیت مقایسه کند.
هدف این نیست که یک شغل سریعاً تأیید یا حذف شود؛ هدف این است که انتخاب با اطلاعات بیشتری انجام شود.
خودت را ۱۰ سال بعد تصور کن
حالا فرض کنید ۱۰ سال گذشته است. صبح از خواب بیدار میشوید و قرار است سر کار بروید. کجا میروید؟ محیط کارتان چگونه است؟ بیشتر با آدمها سروکار دارید یا با داده، تکنولوژی و ابزار؟ کار ثابت و مشخصی دارید یا محیطی متغیر و پر از تجربههای جدید؟ چقدر زمان آزاد دارید؟ کجا زندگی میکنید؟
در یکی از مراحل ماجراجویی انتخاب رشته، دانشآموز تلاش میکند چنین تصویری از آینده مطلوب خودش بسازد. چون شاید سؤال درست فقط این نباشد که «چه شغلی دوست دارم؟»؛ گاهی سؤال بهتر این است: «دوست دارم زندگیای که پشت این شغل قرار دارد چه شکلی باشد؟»
شناخت بدون اقدام کافی نیست
ماجراجویی انتخاب رشته قرار نیست مجموعهای از تستها باشد که دانشآموز آنها را انجام دهد و بعد فقط یک گزارش دریافت کند. بخشی از مسیر به اقدام کردن اختصاص دارد.
دانشآموز میتواند برای خودش مأموریت تعریف کند؛ مثلاً با فردی که در شغل مورد علاقهاش فعالیت میکند صحبت کند، درباره یک رشته دانشگاهی تحقیق کند، تجربه دانشجویان آن رشته را بررسی کند یا اطلاعات بیشتری درباره محیط کاری یک حرفه به دست بیاورد.
به این ترتیب خودشناسی از یک مفهوم انتزاعی خارج میشود و به تجربه واقعی نزدیکتر میشود.
از تخمین رتبه تا انتخاب مسیر
البته شناخت خودمان فقط یک طرف انتخاب رشته است. طرف دیگر، واقعیت کنکور است. دانشآموز باید بداند با رتبه و شرایطی که دارد چه انتخابهایی در دسترس او هستند.
به همین دلیل در کنار ماجراجویی انتخاب رشته، ابزارهای دیگر نوراتو هم میتوانند به کامل شدن تصویر کمک کنند. با تخمین رتبه نوراتو میتوانید دید تقریبیتری نسبت به رتبه خود پیدا کنید و با بررسی نمونه کارنامههای کنکور ببینید داوطلبان سالهای گذشته با رتبههای نزدیک به شما در چه رشتهها و دانشگاههایی پذیرفته شدهاند.
دو قطعه مهم پازل انتخاب رشته
رتبه و کارنامه → چه انتخابهایی در دسترس من است؟
ماجراجویی انتخاب رشته → از بین این مسیرها، چه چیزی بیشتر با من و آیندهای که میخواهم هماهنگ است؟
اینجاست که انتخاب رشته از پیدا کردن چند کدرشته فراتر میرود.
چرا «ماجراجویی انتخاب رشته»؟
انتخاب آینده شبیه حل یک معادله با یک جواب قطعی نیست. ممکن است در طول مسیر متوجه شوید شغلی که سالها دوستش داشتید، آنقدرها هم مناسب شما نیست؛ یا برعکس، با رشته و مسیری آشنا شوید که قبلاً حتی به آن فکر نکرده بودید.
قرار نیست در پایان ۸ مرحله پاسخ تمام سؤالهای آینده را بدانید؛ هدف این است که نسبت به ابتدای مسیر، خودتان را بهتر بشناسید و معیارهای روشنتری برای تصمیمگیری داشته باشید.
قبل از انتخاب رشته، یک بار خودت را انتخاب کن
بعد از کنکور، احتمالاً بارها عبارتهایی مثل «با این رتبه این رشته رو بزن»، «این دانشگاه بهتره»، «این رشته بازار کارش خوبه» یا «حیفه با رتبهات فلان رشته رو انتخاب نکنی» را خواهید شنید.
شنیدن نظر دیگران و بررسی اطلاعات بازار کار، دانشگاه و قبولیها میتواند مفید باشد؛ اما در نهایت کسی که قرار است سالهای بعد این مسیر را زندگی کند خود شما هستید.
به همین دلیل شاید قبل از پر کردن فرم انتخاب رشته، ارزش داشته باشد کمی بیشتر درباره کسی که قرار است این انتخاب را انجام دهد بدانید: خودتان.
ماجراجویی انتخاب رشته نوراتو
۸ قدم برای شناخت خودت، کشف مسیرهای شغلی و رسیدن به انتخابی آگاهانهتر.
از «نمیدانم چه انتخاب کنم» به سمت «میدانم بر چه اساسی باید انتخاب کنم.»
کنکور تمام شده؛ ماجراجویی انتخاب آینده تازه شروع شده است.
