معنی ضرب المثل ” مشک آن است که خود ببوید، نه آنکه عطار بگوید “

آشنایی با معنی و مفهوم ضرب المثل مشک آن است که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید

در این پست با معانی و مفهوم اصلی این ضرب المثل ایرانی و قدیمی آشنا می شوید. با دانشچی همراه باشید.

معنی مشک آن است که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید یعنی چه؟

مُشک ماده خوشبویی است که معمولاً از نافه جنس نر آهوی ختن گرفته می‌شود. کیسه ای در زیر شکم این آهو وجود دارد که در آن ماده ای لزج و شکلاتی رنگ وجود دارد که در فصل بهار آهو آن را در اثر خارش به سنگ می‌کشد. [ویکی پدیا]

معانی این ضرب المثل قدیمی و پرمحتوا از این قرار است:

1- هرکسی باید با عمل و رفتارش خوبی های خود را نشان دهد نه آنکه آشنایانش از او تعریف کنند.

2- عطار چون مشک را می فروشد و آن را به خوبی می شناسد، از بوی خوش مشک به کسانی که آن را ندیده اند بسیار تعریف می کند اما این تعریف ها تا وقتی که هرکس خودش شخصا مشک را بو نکند تاثیری ندارد.

3- این ضرب المثل شباهت معنایی دارد با ضرب المثل های ” شنیدن کی بود مانند دیدن” و ” به عمل کار برآید به سخندانی نیست ” ؛ زیرا در هر دو، مخاطب باید خودش نسبت به تعریف چیزی یا شخصی به یقین برسد.

4- گاهی پدر و مادری بچه شان را پیش دیگران بسیار اغراق آمیز تعریف و تمجید می کنند و از خوبی های اخلاقی او بارها می گویند. شنوندگان هم که رفتار خاصی از بچه آنها نمی بینند این ضرب المثل را یادآوری می کنند!

5- انسان اگر خالصانه و با نیت درست کارهایش را در هر عرصه ای انجام دهد، بدون اینکه کسی از او تعریف کند دیگران از او به نیکی یاد خواهند کرد.

6- تعریف کردن های دیگران ملاک خوب بودن افراد نیست.

7- گاهی فروشنده ای از کالای مغازه اش زیاد تعریف می کند و می گوید: اصل و اورجینال است از فلان کشور آرودمش . زیر قیمت میدهم، بخری پشیمان نمی شوی و … اما وقتی آن جنس را میخری از بی کیفیت بودنش ناراضی می شوی.

مشک آنست که خود ببوید نه آنکه عطار بگوید. دانا چو طبله عطارست خاموش و هنر نمای و نادان خود طبل غازی، بلند آواز و میان تهی.

معنی بیت: مُشک واقعی آن است که بوی خوشش به مشام برسد نه آنکه عطار (عطرفروش) از بوی خوش آن تعریف کند.

انسان دانا مثل صندوقی است که مشک را درون آن می نهند. سر و صدایی ندارد اما هنرش (که بوی خوش اوست) دیده میشود. اما نادان مثل طبل جنگی است که درون آن خالی است اما سر و صدای بسیاری دارد.

 

گلستان سعدی، باب هشتم در آداب صحبت

پیشنهادی: ضرب المثل هیچ بقالی نمیگه ماستم ترشه

اختصاصی-دانشچی

انشا مشک آن است که خود ببوید، نه آنکه عطار بگوید

چند سال پیش یکی از همکلاسی‌های ما همیشه می‌گفت که از همه درس‌خوان‌تر است و در امتحان بهترین نمره را می‌گیرد. او هر روز درباره هوش و استعدادش صحبت می‌کرد و انتظار داشت همه او را تشویق کنند. اما وقتی امتحانات برگزار شد، نمره‌هایش معمولی بود و حتی چند نفر از بچه‌هایی که هیچ‌وقت از خودشان تعریف نمی‌کردند، نتیجه بسیار بهتری گرفتند.

معلم بعد از اعلام نمره‌ها لبخندی زد و گفت: «مشک آن است که خود ببوید، نه آنکه عطار بگوید.» آن روز معنی این ضرب‌المثل را بهتر فهمیدم. اگر کسی واقعاً توانایی، اخلاق خوب یا هنری داشته باشد، دیگران خودشان آن را می‌بینند و نیازی نیست که مدام از خودش تعریف کند.

به نظر من انسان‌های موفق معمولاً فروتن هستند. آن‌ها بیشتر از اینکه حرف بزنند، عمل می‌کنند. وقتی کسی مهربان، درستکار، باادب یا پرتلاش باشد، اطرافیان بدون اینکه خودش چیزی بگوید، او را تحسین می‌کنند. همان‌طور که بوی خوش مشک، بدون معرفی عطار، همه جا پخش می‌شود و همه آن را احساس می‌کنند.

نتیجه‌گیری

این ضرب‌المثل به ما یاد می‌دهد که به جای تعریف کردن از خود، با رفتار و کردار خوب، ارزش واقعی خود را نشان دهیم. تعریف دیگران زمانی ارزش دارد که از روی حقیقت باشد، نه از روی حرف‌های خودمان. پس بهتر است همیشه تلاش کنیم کارهای خوب انجام دهیم، زیرا مشک آن است که خود ببوید، نه آنکه عطار بگوید.