دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
با ورزش سپک تاکرا آشنا شوید!
ورزش سپک تاکرا (Sepak Takraw) یکی از جذابترین و مهیجترین ورزشهای آسیایی است که ترکیبی از مهارتهای فوتبال، والیبال و ژیمناستیک را در خود جای داده است. این ورزش به دلیل حرکات نمایشی، ضربات آکروباتیک و سرعت بالای مسابقات، در سالهای اخیر محبوبیت زیادی در کشورهای مختلف جهان پیدا کرده است.
سپک تاکرا چیست؟
سپک تاکرا (Sepak Takraw) یک ورزش تیمی است که روی زمینی شبیه زمین بدمینتون انجام میشود و قوانین آن تا حدودی به والیبال شباهت دارد؛ با این تفاوت که بازیکنان اجازه استفاده از دستها را ندارند و تنها با پا، سر، زانو، شانه و سینه توپ را کنترل میکنند.
واژه Sepak در زبان مالایی به معنی “ضربه زدن با پا” و Takraw در زبان تایلندی به معنی “توپ بافتهشده” است؛ بنابراین سپک تاکرا به معنای ضربه زدن به توپ با پا است.
تاریخچه ورزش سپک تاکرا
ریشه این ورزش به بیش از ۵۰۰ سال قبل در جنوب شرق آسیا بازمیگردد. کشورهای مالزی، تایلند، اندونزی و میانمار از نخستین مناطقی بودند که این بازی را انجام میدادند.
در گذشته توپ از الیاف گیاهی بافته میشد و بازیکنان تنها برای سرگرمی آن را بدون افتادن روی زمین بین یکدیگر رد و بدل میکردند.
در دهه ۱۹۶۰ قوانین رسمی این رشته تدوین شد و مسابقات بینالمللی آغاز گردید. امروزه سپک تاکرا زیر نظر فدراسیون جهانی سپک تاکرا (ISTAF) برگزار میشود و یکی از رشتههای ثابت بازیهای آسیایی است.
قوانین ورزش سپک تاکرا
قوانین سپک تاکرا شباهت زیادی به والیبال دارد اما تفاوتهای مهمی نیز وجود دارد. مهمترین قوانین عبارتاند از:
هر تیم از ۳ بازیکن تشکیل میشود.
مسابقه در دو یا سه ست برگزار میگردد.
هر ست تا امتیاز ۲۱ ادامه دارد.
در صورت تساوی، بازی وارد امتیازهای اضافه میشود.
هر تیم حداکثر سه ضربه برای عبور توپ از تور دارد.
استفاده از دست و بازو کاملاً ممنوع است.
توپ نباید با زمین برخورد کند.
بازیکنان میتوانند با پا، زانو، سر، شانه و سینه توپ را کنترل کنند.
نحوه بازی سپک تاکرا
بازی با سرویس آغاز میشود. بازیکن سرویسزن توپ را با پا به سمت زمین حریف ارسال میکند.
اعضای تیم تلاش میکنند توپ را با حداکثر سه ضربه کنترل کرده و از روی تور عبور دهند. ضربات قیچی، پشت پا، ضربات هوایی و حرکات آکروباتیک از ویژگیهای جذاب این ورزش هستند.
برنده مسابقه تیمی است که بتواند امتیاز بیشتری کسب کند.
زمین سپک تاکرا چگونه است؟
ابعاد زمین تقریباً مشابه زمین دوبل بدمینتون است.
مشخصات زمین:
طول: ۱۳٫۴ متر
عرض: ۶٫۱ متر
ارتفاع تور برای مردان: حدود ۱٫۵۲ متر
ارتفاع تور برای بانوان: حدود ۱٫۴۲ متر
خطوط زمین کاملاً مشابه مسابقات رسمی طراحی میشوند.
توپ سپک تاکرا
در گذشته توپ از الیاف بامبو ساخته میشد اما امروزه از پلاستیک مقاوم تولید میشود.
ویژگیهای توپ:
- وزن حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ گرم
- دارای سوراخهای متعدد
- بسیار سبک
- مقاوم در برابر ضربات شدید
طراحی خاص توپ باعث کنترل بهتر هنگام ضربات هوایی میشود.
تجهیزات ورزش سپک تاکرا
برای انجام این ورزش تجهیزات پیچیدهای نیاز نیست. وسایل مورد نیاز عبارتاند از:
- توپ مخصوص سپک تاکرا
- کفش ورزشی مناسب
- لباس ورزشی سبک
- زانوبند (در صورت نیاز)
- زمین استاندارد
- تور مخصوص مسابقه
پست بازیکنان در سپک تاکرا
هر تیم سه بازیکن دارد که هر کدام وظیفه مشخصی دارند.
سرویسزن (Tekong)
بازیکنی که سرویس را آغاز میکند و معمولاً ضربات بسیار قدرتمندی دارد.
مهاجم (Striker)
بازیکنی که وظیفه اجرای ضربات نهایی و آبشارهای هوایی را بر عهده دارد.
پاسور (Feeder)
بازیکنی که توپ را برای مهاجم آماده میکند و نقش مهمی در طراحی حملات دارد.
فواید ورزش سپک تاکرا
سپک تاکرا علاوه بر جذابیت، فواید زیادی برای سلامتی دارد. مهمترین مزایا عبارتاند از:
- افزایش انعطافپذیری بدن
- تقویت عضلات پا
- بهبود تعادل
- افزایش هماهنگی بین چشم و پا
- تقویت سرعت عمل
- افزایش تمرکز
- بهبود عملکرد قلب و عروق
- افزایش قدرت پرش
به همین دلیل بسیاری از مربیان این رشته را یکی از کاملترین ورزشهای مهارتی میدانند.
مهارت های لازم در سپک تاکرا
برای موفقیت در این ورزش، بازیکنان باید مهارتهای زیر را تقویت کنند:
- کنترل توپ با پا
- ضربات قیچی
- پرشهای بلند
- انعطاف بدن
- عکسالعمل سریع
- هماهنگی تیمی
- تمرکز بالا
- قدرت تصمیمگیری
تفاوت سپک تاکرا با والیبال
با وجود شباهتهای ظاهری، تفاوتهای مهمی میان این دو رشته وجود دارد.
| سپک تاکرا | والیبال |
|---|---|
| استفاده از پا | استفاده از دست |
| ۳ بازیکن | ۶ بازیکن |
| توپ پلاستیکی کوچک | توپ بزرگ چرمی |
| حرکات آکروباتیک | ضربات دست |
| زمین کوچکتر | زمین بزرگتر |
سپک تاکرا در ایران
ورزش سپک تاکرا از دهه ۱۳۸۰ به صورت رسمی در ایران توسعه یافت و اکنون در بسیاری از استانها هیئتهای فعال دارد. تیم ملی ایران در مسابقات آسیایی و جهانی موفق شده مدالهای ارزشمندی کسب کند و یکی از قدرتهای رو به رشد این رشته در آسیا محسوب میشود.
بهترین کشورهای سپک تاکرا
چند کشور سالهاست در این رشته قدرت اول جهان هستند:
- تایلند
- مالزی
- اندونزی
- ویتنام
- کره جنوبی
- میانمار
- ایران
تایلند پرافتخارترین کشور این رشته به شمار میرود.
آیا سپک تاکرا ورزش المپیکی است؟
در حال حاضر سپک تاکرا هنوز وارد برنامه رسمی بازیهای المپیک نشده است، اما در مسابقات آسیایی، بازیهای داخل سالن آسیا و بسیاری از رقابتهای بینالمللی برگزار میشود و تلاشهایی برای حضور آن در آینده المپیک در جریان است.
نکات مهم برای یادگیری سپک تاکرا
اگر قصد یادگیری این ورزش را دارید، بهتر است:
ابتدا روی کنترل توپ با پا تمرین کنید.
انعطاف بدن خود را افزایش دهید.
تمرینات پرش را جدی بگیرید.
عضلات مرکزی بدن را تقویت نمایید.
از کفش مناسب استفاده کنید.
تمرینات گروهی را فراموش نکنید.
نتیجه گیری
ورزش سپک تاکرا یکی از هیجانانگیزترین رشتههای ورزشی جهان است که با تلفیق مهارتهای فوتبال، والیبال و حرکات آکروباتیک، مسابقاتی تماشایی و پرانرژی خلق میکند. قوانین ساده، نیاز به تجهیزات محدود و فواید فراوان برای سلامت جسم و ذهن، باعث شده این ورزش در کشورهای مختلف محبوبیت روزافزونی پیدا کند. اگر به دنبال رشتهای متفاوت برای افزایش آمادگی بدنی، هماهنگی و انعطافپذیری هستید، سپک تاکرا میتواند انتخابی عالی باشد.
