دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
آشنایی با بلندترین کوه های جهان
کوه‌ها از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های طبیعی روی زمین هستند و بعضی از آن‌ها ارتفاع بسیار زیادی دارند. بلندترین کوه‌های جهان بیشتر در رشته‌کوه‌های هیمالیا و قراقروم قرار گرفته‌اند. در میان این قله‌ها، ۱۴ قله وجود دارد که ارتفاعشان از ۸۰۰۰ متر بیشتر است و به آن‌ها «هشت‌هزارمتری‌ها» گفته می‌شود.
ارتفاع کوه‌ها معمولاً از سطح آب‌های آزاد اندازه‌گیری می‌شود. بر اساس اندازه‌گیری‌های پذیرفته‌شده، قله اورست با ارتفاع ۸۸۴۸٫۸۶ متر، بلندترین نقطه روی سطح زمین محسوب می‌شود. در ادامه با بلندترین قله‌های جهان و ویژگی‌های مهم آن‌ها آشنا می‌شویم.
بلندترین قله‌های جهان کدام‌اند؟
بلندترین قله‌های جهان از نظر ارتفاع به ترتیب عبارت‌اند از:
| رتبه | نام کوه | ارتفاع تقریبی | کشور یا منطقه |
|---|---|---|---|
| ۱ | اورست | ۸۸۴۸٫۸۶ متر | نپال و چین |
| ۲ | کی۲ | ۸۶۱۱ متر | پاکستان و چین |
| ۳ | کانگچنجونگا | ۸۵۸۶ متر | نپال و هند |
| ۴ | لوتسه | ۸۵۱۶ متر | نپال و چین |
| ۵ | ماکالو | ۸۴۸۵ متر | نپال و چین |
| ۶ | چو اویو | ۸۱۸۸ متر | نپال و چین |
| ۷ | دائولاگیری | ۸۱۶۷ متر | نپال |
| ۸ | ماناسلو | ۸۱۶۳ متر | نپال |
| ۹ | نانگا پاربات | ۸۱۲۶ متر | پاکستان |
| ۱۰ | آناپورنا ۱ | ۸۰۹۱ متر | نپال |
این رتبه‌بندی بر اساس ارتفاع قله از سطح دریا انجام شده است.
۱. اورست؛ بلندترین کوه جهان
کوه اورست با ارتفاع ۸۸۴۸٫۸۶ متر در جایگاه نخست قرار دارد. این کوه در رشته‌کوه هیمالیا و در مرز میان نپال و چین واقع شده است. اورست با نام‌های ساگارماتا و چومولونگما نیز شناخته می‌شود.
ارتفاع زیاد، سرمای شدید، کمبود اکسیژن و شرایط نامساعد جوی باعث شده صعود به اورست به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های کوهنوردی تبدیل شود. نخستین صعود موفق به قله اورست در سال ۱۹۵۳ توسط ادموند هیلاری و تنزینگ نورگی انجام شد.
۲. کی۲؛ دومین قله بلند جهان
کی۲ با ارتفاع ۸۶۱۱ متر دومین کوه بلند جهان است. این قله در رشته‌کوه قراقروم و در منطقه مرزی پاکستان و چین قرار دارد. کی۲ به دلیل مسیرهای دشوار، شیب زیاد و شرایط جوی سخت، یکی از دشوارترین کوه‌های جهان برای صعود شناخته می‌شود.
نخستین صعود موفق کی۲ در سال ۱۹۵۴ انجام شد. ارتفاع زیاد این کوه سبب شده تنها کوهنوردان باتجربه بتوانند برای صعود به آن برنامه‌ریزی کنند.
۳. کانگچنجونگا
کانگچنجونگا با ارتفاع ۸۵۸۶ متر سومین قله بلند جهان است. این کوه در مرز نپال و هند قرار گرفته و یکی از مهم‌ترین قله‌های رشته‌کوه هیمالیا به شمار می‌رود.
نام کانگچنجونگا به مجموعه‌ای از پنج قله اشاره دارد و در فرهنگ محلی نیز اهمیت زیادی دارد. نخستین صعود موفق این کوه در سال ۱۹۵۵ انجام شد.
۴. لوتسه
لوتسه با ارتفاع ۸۵۱۶ متر چهارمین کوه بلند جهان است. این کوه در نزدیکی اورست قرار دارد و بخشی از توده کوهستانی اورست محسوب می‌شود. لوتسه در مرز نپال و چین واقع شده و نام آن به معنای «قله جنوبی» است.
نزدیکی لوتسه به اورست باعث شده بسیاری از کوهنوردان این دو قله را در یک منطقه کوهستانی بشناسند. نخستین صعود موفق لوتسه در سال ۱۹۵۶ انجام شد.
۵. ماکالو
ماکالو با ارتفاع ۸۴۸۵ متر پنجمین قله بلند جهان است. این کوه نیز در مرز نپال و چین و در بخش شرقی هیمالیا قرار دارد. شکل هرمی و دیواره‌های شیب‌دار ماکالو، ظاهر متفاوتی به آن بخشیده است.
مسیرهای سنگی، یخی و شیب‌های زیاد، صعود به این قله را دشوار می‌کنند. نخستین صعود موفق ماکالو در سال ۱۹۵۵ صورت گرفت.
۶. چو اویو
چو اویو با ارتفاع ۸۱۸۸ متر ششمین کوه بلند جهان است. این قله در مرز نپال و چین قرار دارد و یکی از قله‌های هشت‌هزارمتری هیمالیا محسوب می‌شود.
چو اویو در مقایسه با برخی دیگر از هشت‌هزارمتری‌ها مسیرهای نسبتاً مناسب‌تری برای صعود دارد، اما ارتفاع بسیار زیاد و شرایط آب‌وهوایی همچنان آن را به کوهی دشوار تبدیل می‌کند.
۷. دائولاگیری
دائولاگیری با ارتفاع ۸۱۶۷ متر در رتبه هفتم قرار گرفته است. این کوه در کشور نپال و در رشته‌کوه هیمالیا واقع شده است. نام دائولاگیری به معنای «کوه سفید» است و دامنه‌های پوشیده از برف آن با این نام تناسب دارد.
اولین صعود موفق به قله دائولاگیری در سال ۱۹۶۰ انجام شد.
۸. ماناسلو
ماناسلو با ارتفاع ۸۱۶۳ متر هشتمین قله بلند جهان است و در نپال قرار دارد. این کوه یکی از معروف‌ترین قله‌های هیمالیا به شمار می‌رود و نام آن با مفهوم «کوه روح» ارتباط دارد.
ماناسلو در سال ۱۹۵۶ برای نخستین بار به‌طور موفقیت‌آمیز فتح شد.
۹. نانگا پاربات
نانگا پاربات با ارتفاع ۸۱۲۶ متر در رتبه نهم بلندترین کوه‌های جهان قرار دارد. این کوه در پاکستان واقع شده و یکی از قله‌های شناخته‌شده هیمالیا است.
نانگا پاربات به دلیل دیواره‌های بزرگ و مسیرهای دشوار کوهنوردی شهرت دارد. نخستین صعود موفق آن در سال ۱۹۵۳ انجام شد.
۱۰. آناپورنا ۱
آناپورنا ۱ با ارتفاع ۸۰۹۱ متر دهمین قله بلند جهان است و در کشور نپال قرار دارد. این کوه بخشی از رشته‌کوه آناپورناست و به دلیل مسیرهای دشوار و شرایط خطرناک کوهنوردی شهرت دارد.
آناپورنا ۱ نخستین قله بالای ۸۰۰۰ متر بود که انسان موفق شد آن را فتح کند؛ این صعود در سال ۱۹۵۰ انجام شد.
چرا بیشتر بلندترین کوه‌های جهان در آسیا قرار دارند؟
تمام ۱۴ قله‌ای که ارتفاعشان از ۸۰۰۰ متر بیشتر است، در آسیا و در دو رشته‌کوه هیمالیا و قراقروم قرار گرفته‌اند. شکل‌گیری این کوه‌ها ارتباط مستقیمی با حرکت صفحات زمین‌ساختی دارد. برخورد صفحه هند با صفحه اوراسیا طی میلیون‌ها سال باعث بالا آمدن پوسته زمین و شکل‌گیری بخش بزرگی از رشته‌کوه هیمالیا شده است.
اهمیت بلندترین کوه‌های جهان
بلندترین کوه‌های جهان فقط برای کوهنوردان اهمیت ندارند، بلکه از نظر علمی، جغرافیایی و زیست‌محیطی نیز ارزشمند هستند. یخچال‌های موجود در ارتفاعات این مناطق منبع آب بسیاری از رودخانه‌ها را تأمین می‌کنند و تغییرات دما و میزان برف در آن‌ها می‌تواند بر محیط اطراف تأثیر بگذارد.
این کوه‌ها همچنین زیستگاه گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی هستند و هر سال گردشگران و کوهنوردان زیادی را به مناطق کوهستانی جذب می‌کنند.
جمع‌بندی
بلندترین کوه‌های جهان بیشتر در رشته‌کوه‌های هیمالیا و قراقروم قرار دارند و ارتفاع ۱۴ قله از آن‌ها از ۸۰۰۰ متر بیشتر است. اورست با ارتفاع ۸۸۴۸٫۸۶ متر در جایگاه نخست قرار دارد و پس از آن کی۲، کانگچنجونگا، لوتسه و ماکالو قرار گرفته‌اند. این قله‌ها علاوه بر ارتفاع چشمگیر، از نظر طبیعت، زمین‌شناسی و تاریخ کوهنوردی نیز اهمیت زیادی دارند و همچنان یکی از جذاب‌ترین بخش‌های طبیعت زمین محسوب می‌شوند.
