دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
همه چیز درباره تعریف دما و گرما
در این تحقیق درباره تعريف دما و گرما از کتاب شیمی دهم اطلاعاتی جمعآوری شده است با دانشچی همراه باشید.
تعریف دما
دما یک کمیّت فیزیکی است که اندازه گرم و سرد بودن را نشان میدهد، با دماسنج میتوان دما را اندازهگیری کرد، از ویژگیهای ماده، دما است كه به انرژی گرمایی ماده بستگی دارد، دما اندازه گرما در یک ماده را نشان میدهد.
این بدین معناست كه هر چه انرژی گرمایی در مادهای افزایش پیدا كند دمای آن ماده نیز افزایش مییابد و در واقع انرژی گرمایی و دما رابطه مستقیم با هم دارند. در دو جسمی که دمای متفاوتی دارند تا زمانی که دو جسم به تعادل برسند گرما از جسمی که دمای بیشتر دارد به جسمی که دمای کمتری دارد انتقال مییابد.
تغییر دما در یک جسم با فرایند تبدیل انرژی صورت میگیرد به عنوان مثال در سرد کردن گازها با انبساط گاز، انرژی گرمایی به انرژی کار تبدیل میشود.
یكاهای مختلفی برای اندازهگیری دمای مواد تعریف شده است. تفاوت یکاها، نقطه صفر یکا و مقیاس واحد هر یکا است.
یکاهایی مانند سلسیوس با نماد ℃ ، کِلوین با نماد K، فارنهایت با نماد ℉ و رانکین، برای اندازهگیری دما استفاده میشوند، که از یکای کلوین در دستگاه بینالمللی استفاده میشود و یکای مطلق دما میباشد چرا که نقطه صفر آن، صفر مطلق است در صفر کلوین ذرات داخل ماده هیچ حرکتی ندارند و هیچ گرمایی هم وجود ندارد، 273 کلوین معادل 0 درجه سلسیوس است.
در یکای سلسیوس مبنا نقطه جوش و انجماد آب است که دمای صفر درجه سانتیگراد نقطه منجمد شدن آب و دمای صد درجه سانتی گراد نقطه جوش آب است. همانطور که در بالا ذکر شد برای اندازهگیری دما از دماسنج استفاده میشود و انواع مختلف دماسنج موجود هستند که برای اندازهگیری دما از روشهای متفاوتی استفاده میکنند.
دماسنج جیوهای، دیجیتالی، الکلی، لیزری و غیره، به عنوان مثال در دماسنج جیوهای با استفاده از ویژگی انبساط گرمایی، دما اندازهگیری میشود.
علم ترمودینامیک، علم مطالعه گرما و انرژی است و فرآیندهای مربوط به تغییرات دما را به طور کامل شرح میدهد.
گرما یا حرارت چیست؟
زمانی که دو جسم اختلاف دما دارند به میزان انرژی که از جسمی به جسم دیگر منتقل میشود گرما میگویند، از راههای مختلفی گرما انتقال مییابد: تابش، رسانش و همرفت.
تابش: خورشید، نور و گرمای زمین را تأمین میکند و در این روش نیازی به محیط مادی نیست.
رسانش: زمانی که نوک یک میله فلزی را حرارت میدهیم، حرارت در آن نقطه باعث به حرکت در آمدن اتمهای آن نقطه از میله میشود، این حرکت و جنبوجوش باعث میشود اتمهای نقطه حرارت دیده به اتمهای کناری برخورد کنند و انرژی جنبشی انتقال پیدا میکند تا جایی که، گرما به سر دیگری از میله میرسد. فلزات رسانش گرمایی خوبی دارند.
همرفت: زمانی که مایعی را گرم میکنیم و حرارت در پایین مایع قرار دارد، حرارت باعث به حرکت در آمدن و جنبوجوش بین مولکولها میشود، این جنبوجوش بین مولکولها فاصله ایجاد میکند و حجم مایع در قسمت پایین افزایش مییابد، چگالی کاهش پیدا میکند و مایع به سمت بالا حرکت میکند.
در مایعات و گازها این روش دیده میشود. انتقال انرژی از یک جسم به جسم دیگر، گرما نام دارد، زمانی که دو سامانه با دو دمای مختلف وجود داشته باشند بر اثر تماس حرارتی، انرژی منتقل میشود.
زمانی که دو جسم با دو دمای متفاوت با هم تماس میگیرند چه اتفاقی میافتد؟ دما در جسم سرد بالا رفته و در جسم گرم دما پایین میرود این فرآیند تا جایی ادامه پیدا میکند که دو جسم هم دما شوند و به دمای یکسانی برسند، این دما، دمای تعادل دو جسم نام دارد.
در سیستم بینالمللی واحدها یا همان SI، واحد گرما ژول (J) است، در زمینههای مهندسی بیشتر از کالری استفاده میشود. واحد استاندارد برای میزان گرمای منتقل شده وات (W) است.
گرما را با نماد Q نمایش میدهیم. نماد Q، مقدار کل انرژی منتقل شده به عنوان گرما است زمانی که یک سیستم، گرمای محیط اطراف خود را جذب میکند، مقدار Q مثبت (0< Q) است و زمانی که یک سیستم، گرما را آزاد کرده و به محیط اطرافش میدهد مقدار Q منفی (0>Q) است.
شار گرمایی: سرعت انتقال حرارت در واحد سطح مقطع (واحد وات بر متر مربع) را گویند.
تغییرهای شیمیایی چیستاختصاصی_دانشچی
