دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
اشتباهات مرگبار در قراردادهای حقوقی
شاید باورتان نشود، اما روزانه هزاران پرونده در دادگاه‌های کشور باز می‌شود که دلیل اصلی آن‌ها کلاهبرداری‌های پیچیده و عجیب‌وغریب نیست؛ بلکه صرفاً «بی‌توجهی به چند کلمه ساده در یک قرارداد» است! ما ایرانی‌ها معمولاً در زمان معامله، به خاطر رودربایستی، اعتماد بیش از حد یا حتی عجله، برگه‌هایی را امضا می‌کنیم که حتی یک بار هم آن‌ها را نخوانده‌ایم.
۱. ننوشتن عبارت «بابت تضمین» در سفته؛ یک چک سفید امضای خطرناک!
تصور کنید بعد از مدت‌ها جستجو، بالاخره در یک شرکت خوب استخدام شده‌اید. مدیر منابع انسانی با لبخند یک برگه سفته جلوی شما می‌گذارد و می‌گوید: «این فقط برای روال اداری و تضمین کار شماست.» شما هم با خوشحالی سفته را امضا می‌کنید و تحویل می‌دهید. تبریک می‌گویم؛ شما همین الان یک طناب دار نامرئی به گردن اقتصاد خانواده‌تان انداختید!
بسیاری از افراد نمی‌دانند که سفته در ذات خود، یک سند «تعهد پرداخت» است. یعنی وقتی شما سفته‌ای را امضا می‌کنید، قانون فرض را بر این می‌گذارد که شما دقیقاً به همان مبلغ به دارنده سفته بدهکار هستید. اگر شما یک سفته حسن انجام کار به کارفرما بدهید اما روی آن قید نکنید که این سفته صرفاً بابت «ضمانت» است، کارفرما می‌تواند هر زمان که دلش خواست آن را به اجرا بگذارد.
توصیه حقوقی :
- حتماً روی خود سفته، با خط درشت بنویسید: «این سفته بابت حسن انجام کار در قرارداد شماره [شماره قرارداد] صادر شده و فاقد هرگونه ارزش کیفری و حقوقی دیگری است.»
- کلمه «حواله‌کرد» که روی سفته چاپ شده را خط بزنید تا نتوانند آن را به شخص دیگری واگذار کنند.
- حتماً از سفته تکمیل‌شده یک کپی بگیرید و از کارفرما بخواهید کپی را برایتان امضا و مهر کند.
عاقبت این اشتباه چیست؟ در صورت بروز کوچکترین اختلاف، کارفرما سفته را به اجرا می‌گذارد، حساب‌های بانکی شما مسدود می‌شود، اموالتان توقیف می‌گردد و شما می‌مانید و یک بدهی چند صد میلیونی که اصلاً روحتان هم از آن خبر نداشته است!
۲. چشم‌بسته امضا کردن اسقاط خیارات در خرید ماشین؛ خداحافظی با حق اعتراض!
خرید ماشین همیشه با هیجان و استرس همراه است. در بنگاه معاملات خودرو نشسته‌اید، چای می‌خورید و فروشنده تند تند برگه‌های مبایعه‌نامه را جلوی شما می‌گذارد تا امضا کنید. در میان خطوط ریز و چاپ‌شده‌ی آن قرارداد، جمله‌ای کشنده وجود دارد: “اسقاط کافه خیارات، ولو خیار غبن فاحش”.
احتمالاً می‌پرسید این کلمات یعنی چه؟ در زبان حقوقی، «خیار» یعنی «اختیار و حق انتخاب». خیار غبن یعنی حق فسخ معامله به دلیل اینکه شما در این خرید کلاه سرتان رفته و ماشین را بسیار گران‌تر از قیمت واقعی خریده‌اید. وقتی شما جمله «اسقاط کافه خیارات» را امضا می‌کنید، در واقع به زبان ساده دارید به فروشنده می‌گویید: “من تمام حقوق خودم برای اعتراض و فسخ قرارداد را از بین بردم. حتی اگر به من ثابت شود که این ماشین چپی است یا موتور آن سوخته است، حق هیچ‌گونه شکایتی ندارم!”
توصیه حقوقی :
- هرگز زیر بار امضای این بند نروید. از نمایشگاه‌دار بخواهید روی این جمله خط بکشد.
- اگر در بنگاه نشسته‌اید، استرس دارید و نمی‌دانید چه چیزی را امضا می‌کنید، در همان لحظه یک مشاوره حقوقی تلفنیبا یک وکیل آنلاین متخصص می‌تواند جان و مال شما را نجات دهد. پرداخت یک هزینه اندک برای مشاوره، از نابودی صدها میلیون تومان جلوگیری می‌کند.
- حتماً شرط کارشناسی رنگ و فنی را در مبایعه‌نامه با ذکر زمان دقیق درج کنید.
عاقبت این اشتباه چیست؟ ماشینی می‌خرید که شاسی آن جوش خورده یا موتور آن تعمیری است، اما چون با دست خودتان حق اعتراض را سلب کرده‌اید، قاضی در دادگاه به شما می‌گوید: «خودتان امضا کرده‌اید!» و پولتان رسماً دود می‌شود.
۳. اشتباه گرفتن قولنامه با سند رسمی؛ خانه‌ای که روی آب ساخته‌اید!
باید بدانید که «قولنامه» همان‌طور که از اسمش پیداست، فقط یک «قول» و وعده برای انجام معامله در آینده است. تا زمانی که سند رسمی در دفترخانه اسناد رسمی (محضر) به نام شما منتقل نشود، شما از نظر دولت و قانون مالک شش‌دانگ آن ملک شناخته نمی‌شوید. کلاهبرداران ملکی دقیقاً از همین ناآگاهی سوءاستفاده می‌کنند. آن‌ها یک آپارتمان را با استفاده از قولنامه‌های دستی یا حتی کدرهگیری‌دار، به طور همزمان به ده نفر می‌فروشند و متواری می‌شوند.
توصیه حقوقی :
- قولنامه فقط قدم اول است. بلافاصله پس از تنظیم مبایعه‌نامه، تاریخ دقیق حضور در دفترخانه را مشخص کنید.
- در قرارداد قید کنید که اگر فروشنده در تاریخ مقرر برای تنظیم سند حاضر نشد، روزانه مبلغ مشخصی به عنوان خسارت (وجه التزام) باید پرداخت کند.
- تا زمانی که سند به نام شما نخورده است، بخش قابل توجهی از پول معامله را نزد خود نگه دارید.
عاقبت این اشتباه چیست؟ ممکن است تمام پس‌انداز عمرتان را بابت خانه‌ای بدهید که همزمان به چند نفر دیگر هم فروخته شده است. نتیجه آن، سال‌ها دوندگی در دادسرا، پرداخت هزینه‌های سنگین دادرسی و در نهایت از دست رفتن سرمایه و آرامش روان خانواده‌تان خواهد بود.
۴. عدم احراز هویت مالک در اجاره‌نامه؛ پولی که به جیب کلاهبردار می‌رود!
پیدا کردن یک خانه خوب با قیمت مناسب در این روزها شبیه به پیدا کردن سوزن در انبار کاه است. وقتی بالاخره یک آپارتمان با رهن مناسب پیدا می‌کنید، آن‌قدر خوشحال می‌شوید که فراموش می‌کنید یک سوال بسیار ابتدایی اما حیاتی بپرسید:آیا شخصی که روبروی من نشسته، واقعاً صاحب این خانه است؟
گاهی اوقات شخصی که خانه را به شما نشان می‌دهد و خودش را مالک جا می‌زند، در واقع مستأجر قبلی خانه است که موعد اجاره‌اش رو به اتمام است! او با جعل اسناد یا تبانی با یک مشاور املاک متخلف، خانه را به شما رهن کامل می‌دهد، پول پیش را می‌گیرد و ناپدید می‌شود.
توصیه حقوقی :
- رودربایستی را کاملاً کنار بگذارید. از موجر بخواهید اصل کارت ملی و اصل سند مالکیت (سند تک‌برگ یا دفترچه‌ای) را به شما نشان دهد.
- نام و نام خانوادگی، نام پدر و کد ملی مندرج در کارت ملی را با مشخصات نوشته شده در سند مالکیت با دقت تطبیق دهید.
- اگر شخص می‌گوید که وکیل مالک است، حتماً وکالت‌نامه رسمی (محضری) او را بررسی کنید و با استعلام از سامانه ثبت اسناد، از اعتبار آن مطمئن شوید.
عاقبت این اشتباه چیست؟ پول پیش شما که شاید حاصل فروش ماشین یا طلای همسرتان بوده، به سرقت می‌رود. چند روز بعد که در حال چیدن اثاثیه در خانه جدید هستید، مالک واقعی با مأمور پلیس سر می‌رسد و شما را به عنوان متصرف غیرقانونی از خانه بیرون می‌اندازد.
۵. اعتماد به وعده‌های شفاهی؛ حرف باد هواست، فقط کاغذ می‌ماند!
شما قرارداد رو امضا کن، من تا هفته دیگه کابینت‌های خونه رو عوض می‌کنم. این جملات برایتان آشنا نیست؟
در فرهنگ ما، قول مردانه و حرف شفاهی جایگاه بالایی دارد، اما در علم حقوق و در پیشگاه قاضی دادگاه، حرف شفاهی بدون سند، تقریباً هیچ ارزشی ندارد. بسیاری از ما بر اساس همین وعده‌های شفاهی قراردادها را امضا می‌کنیم و انتظار داریم طرف مقابل به قول خود پایبند بماند. اما وقتی مشکلی پیش می‌آید و کار به دادگاه می‌کشد، طرف مقابل به راحتی در چشم شما نگاه می‌کند و می‌گوید: من هرگز چنین حرفی نزدم! مدرکت کجاست؟
توصیه حقوقی :
- قانون طلایی قراردادها: «هر چیزی که گفته می‌شود، باید نوشته شود.»
- کوچکترین توافقات، از رنگ کردن دیوارها توسط موجر گرفته تا پرداخت خلافی و عوارض شهرداری توسط فروشنده خودرو، باید موبه‌مو در بخش “توضیحات” قرارداد نوشته شود و زیر آن توسط دو طرف و دو نفر شاهد امضا شود.
راهکار هوشمندانه؛ چرا قبل از هر امضا به یک متخصص نیاز داریم؟
بیایید با خودمان صادق باشیم. شما یک پزشک، مهندس، معلم، مغازه‌دار یا کارمند هستید؛ قرار نیست زیر و بم قانون مدنی و قانون تجارت را حفظ باشید. اصطلاحات حقوقی به شدت پیچیده و گاهی فریبنده هستند. یک «واو» جابجا در یک متن می‌تواند معنای آن را تغییر دهد.
وقتی ما برای کوچکترین دندان‌درد به یک دندان‌پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم، چطور به خودمان جرات می‌دهیم سندی را امضا کنیم که تمام دارایی ما به آن گره خورده است، بدون اینکه از یک حقوق‌دان مشورت بگیریم؟
خوشبختانه امروز با وجود تکنولوژی، دیگر نیازی نیست برای گرفتن یک مشورت ساده، ساعت‌ها در ترافیک بمانید و هزینه‌های نجومی برای گرفتن وقت حضوری از وکلای سرشناس پرداخت کنید. شما می‌توانید در همان لحظه‌ای که در بنگاه نشسته‌اید، به سادگی از قرارداد خود عکس بگیرید و با استفاده از قابلیت سوال از وکیل در پلتفرم‌های معتبر حقوقی، عکس را برای یک وکیل پایه یک ارسال کنید. وکیل در لحظه قرارداد را می‌خواند، تله‌های حقوقی آن را شناسایی می‌کند و به شما می‌گوید که کدام بند را حذف و کدام شرط را اضافه کنید.
معرفی یک بستر امن و مطمئن برای روزهای سخت
داشتن یک وکیل همراه، دیگر یک کالای لوکس مختص به ثروتمندان نیست، بلکه یک ضرورت برای زندگی در جامعه امروز است. اگر می‌خواهید با خیالی آسوده قراردادهایتان را امضا کنید، اموالتان را از شر کلاهبرداران در امان نگه دارید و در معاملات خود همواره دست بالا را داشته باشید، پیشنهاد ما استفاده از خدمات سامانه وکیل‌کده است. این پلتفرم به شما کمک می‌کند تا در هر ساعت از شبانه‌روز و در هر نقطه‌ای از کشور که هستید، مطمئن‌ترین دسترسی را به وکلای دادگستری داشته باشید. یادتان باشد؛ هزینه پیشگیری همیشه بسیار کمتر از هزینه تاوان دادن در دادگاه‌هاست.
