تحقیق درباره نقش گیاهان در کاهش آلودگی هوا

با نقش گیاهان در کاهش آلودگی هوا بیشتر آشنا شویم!

گياه یک موجود زنده است كه از فرایند فتوسنتز استفاده می کند. در این فرايند انرژی ناشي از نور خورشيد به انرژی شيميايي (غذا) تبديل می‌شود. گياهان در كف شبكه غذايی هستند. آنها آتوتروف (يا توليد كنندگان- موجودات زنده‌ای كه غذای خودشان را می‌سازند) هستند. گياهان از نظر اندازه، شكل و نوع محيطی كه در آن زندگی مي كنند بسيار با هم متفاوتند.

گیاهان چگونه به کم کردن آلودگی هوا کمک می کنند؟

یک درخت در سال به طور متوسط دو کیلوگرم اکسیژن تولید می‌کند میزان اکسیژن آزاد شده به وسیله درختان پهن برگ در یک هکتار بین 2500 تا 3000 کیلوگرم بوده و می‌تواند نیاز 10 انسان را تامین نماید همین طور یک درخت در مدت یک سال با انجام عمل تبخیر و تعرق به اندازه 250- 400 لیتر آب را به صورت بخار از خود متصاعد می‌کند و این مقدار در گیاهان مختلف متفاوت است به طوری که درختان برگ پهن بیش از سوزنی برگ‌ها موجب افزایش رطوبت هوا می‌شوند. درختان در تعیین دمای منطقه نیز نقش دارند به طوری که هوای یک منطقه درختکاری شده می‌تواند تا 11 درجه سانتیگراد خنک‌تر از منطقه بی‌درخت مجاور باشد.

اگر چه بشر امروزه به تکنولوژی‌های مختلفی دست یافته است، ولی به نظر می‌رسد برگ درختان و گیاهان می‌توانند بهترین وسیله جهت بهبود کیفیت هوای محیط زیست بشری باشد. این جانداران قادرند گازها و ذرات الاینده را از هوا خارج کرده، مصرف انرژی را کاهش داده، باعث کاهش دمای جو زمین شده و جوامع را در جهت زندگی هرچه مطلوب تر یاری کنند. به طور کلی می‌توان تأثیر گیاهان در کاهش آلودگی را در چند مورد خلاصه کرد:

1- جذب دی‌اکسید کربن از طریق فتوسنتز

در فرآیند فتوسنتز، گیاهان دی‌اکسید کربن (CO₂) را از هوا جذب کرده و با استفاده از نور خورشید و آب، آن را به گلوکز (قند) و اکسیژن تبدیل می‌کنند:

6CO2​+6H2​O+نور→C6​H12​O6​+6O2​​

این فرآیند باعث کاهش دی‌اکسید کربن، که یکی از اصلی‌ترین گازهای گلخانه‌ای است، می‌شود و در عین حال اکسیژن مورد نیاز برای تنفس انسان و جانوران را تأمین می‌کند.

2- جذب گازهای آلاینده از طریق روزنه‌های برگ

برگ گیاهان دارای منافذ کوچکی به نام «روزنه» هستند که برای تبادل گازها با محیط به کار می‌روند. این روزنه‌ها می‌توانند گازهای آلاینده نظیر:

• دی‌اکسید گوگرد (SO₂)
• اکسیدهای نیتروژن (NOₓ)
• اُزون سطح زمین (O₃)
• آمونیاک (NH₃)

را جذب کنند. پس از جذب، این گازها در واکنش‌های شیمیایی درون گیاه تجزیه شده یا در ساختار گیاه ذخیره می‌شوند، بدون اینکه آسیبی به بافت‌ها وارد کنند (مگر در غلظت‌های خیلی بالا).

3- جذب ذرات معلق (PM10 و PM2.5)

ذرات معلق موجود در هوا (مانند گرد و غبار، دوده، ترکیبات فلزی و مواد سمی) می‌توانند روی سطح برگ، ساقه و حتی پوست درختان بنشینند. گیاهانی که سطح برگ گسترده یا برگ‌های پرزدار دارند، در جذب این ذرات بسیار مؤثر هستند. این ذرات در هنگام بارندگی یا آبیاری از سطح گیاه شسته شده و وارد خاک می‌شوند، جایی که تجزیه می‌شوند یا به صورت ایمن دفن می‌گردند.

4- کاهش دمای محیط و اثر جزیره گرمایی شهری

گیاهان از طریق «تبخیر و تعرق» (transpiration) گرمای محیط را جذب کرده و دمای هوا را کاهش می‌دهند. کاهش دمای محیط باعث کاهش استفاده از سیستم‌های سرمایشی مانند کولرهای گازی می‌شود که معمولاً با مصرف انرژی بالا و تولید آلاینده همراه‌اند. همچنین، هوای خنک‌تر موجب کاهش تشکیل گاز اُزون در سطح زمین می‌شود، که یکی از آلاینده‌های خطرناک شهری است.

5- تثبیت خاک و جلوگیری از تولید گردوغبار

ریشه‌های گیاهان با نگه‌داشتن ذرات خاک، از فرسایش بادی جلوگیری می‌کنند. این کار به‌ویژه در مناطق خشک و بیابانی اهمیت زیادی دارد، چون مانع از ورود گردوغبار به هوا و ایجاد پدیده‌های ریزگردی می‌شود که هم بر سلامت انسان تأثیر دارند و هم دید را کاهش می‌دهند. در دانشچى

6- افزایش رطوبت نسبی هوا

گیاهان در حین فرآیند تعرق، بخار آب را وارد جو می‌کنند. این افزایش رطوبت نسبی باعث ته‌نشین شدن ذرات معلق شده و کیفیت هوا را بهبود می‌بخشد، به‌ویژه در مناطق خشک که آلودگی معلق زیاد است.

تاثیر گیاهان خانگی در کاهش آلودگی هوای خانه

گیاهان آپارتمانی در پاک کردن هوای اطراف خود از ذرات بزرگتر و آلاینده های آپارتمانی نظیر آزبست‌ها، حشره‌کش‌ها، دی اکسید کربن، منواکسید کربن و سایر گازها، مواد شیمیایی حاصل از مواد شوینده، حلال‌ها و مایعات پاک کننده، الیاف پخش شده در هوا حاصل از پوشاک، مبلمان، پرده ها، زیراندازها و فرش ها و همچنین قارچ ها و باکتری ها و دود حاصل از توتون موثرند.

چرا کاشتن درخت باعث پاکیزه شدن هوا می‌شود؟

درختان نقش بسیار مهمی در تصفیه هوای اطراف خود ایفا می‌کنند. آن‌ها نه‌تنها دی‌اکسید کربن را جذب می‌کنند، بلکه گردوغبار، ذرات معلق و برخی گازهای سمی را نیز فیلتر می‌کنند. درختان از طریق برگ‌ها و پوست خود ذرات آلاینده را جذب کرده و به کاهش دمای محیط نیز کمک می‌کنند، که این موضوع از تشکیل گاز اُزُن در سطح زمین جلوگیری می‌کند. همچنین، مناطق دارای پوشش گیاهی گسترده، شرایط مناسبی برای زندگی گونه‌های مختلف فراهم می‌کنند و باعث پایداری اکوسیستم می‌شوند.

فتوسنتز چگونه به کاهش آلودگی هوا کمک می‌کند؟

فتوسنتز فرآیندی است که طی آن گیاهان، درختان و جلبک‌ها با جذب دی‌اکسید کربن و نور خورشید، اکسیژن تولید می‌کنند. این فرآیند اساساً به پاک‌سازی هوا کمک می‌کند، زیرا دی‌اکسید کربن یکی از مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای است که باعث گرم شدن زمین می‌شود. در واقع، هرچه پوشش گیاهی بیشتری وجود داشته باشد، میزان جذب دی‌اکسید کربن افزایش یافته و در نتیجه سطح آلودگی هوا کاهش می‌یابد. علاوه بر این، تولید اکسیژن توسط گیاهان باعث تازه شدن هوای محیط و بهبود شرایط تنفسی می‌شود.

پیشنهادی: همه چیز درباره آلودگی هوا