درمان یبوست کودکان بالای ۳ سال؛ رژیم غذایی، مایعات و نکات مهم

راهنمای درمان یبوست کودکان بالای ۳ سال

براساس گزارش emedicine شیوع یبوست در کودکان بالای ۳ سال، بین ۱ تا ۳۰ درصد است؛ یعنی از هر ۱۰ کودک، احتمالا ۳ نفر دچار این مشکل هستند. یبوست در کودکان معمولا به دلیل تغذیه نامناسب، مصرف کم مایعات، کم‌تحرکی و استرس اتفاق می‌افتد. برای درمان یبوست فرزندتان، باید غذاهای فیبردار و مایعات به او بدهید، کودکتان را تشویق به ورزش و فعالیت بدنی کنید و در صورت نیاز زیر نظر پزشک به او داروی مناسب بدهید. در ادامه همه راهکارهای درمان خانگی یبوست کودکان بالای ۳ سال را به شما می‌گوییم.

تغییر رژیم غذایی برای درمان یبوست کودکان بالای ۳ سال

یبوست معمولا به دلیل کمبود فیبر در برنامه غذایی کودک اتفاق می‌افتد؛ بنابراین برای حل این مشکل باید غذاهای فیبردار به فرزندتان بدهید. بااین‌حال نباید این کار را ناگهانی انجام دهید، اگر ناگهان مقدار بالایی فیبر وارد رژیم غذایی کودک شود، باعث نفخ، دل‌درد یا تولید گاز معده می‌شود، چون دستگاه گوارش او هنوز به این تغییر عادت ندارد. در طی چند روز، به‌تدریج میوه‌ها، سبزی‌ها، نان سبوس‌دار یا حبوبات را به رژیم غذایی فرزندتان اضافه کنید. برای این‌کار نکته‌های زیر را در نظر بگیرید:

• افزایش مصرف فیبر: کودک باید روزانه غذاهای حاوی فیبر مانند میوه‌ها (سیب با پوست، گلابی، آلو، کشمش)، سبزی‌ها (هویج پخته، بروکلی، نخودفرنگی)، غلات کامل (نان سبوس‌دار، جو دوسر) و حبوبات مصرف کند. برای کودک بالای ۳ سال، معمولا ۱۰ تا ۱۴ گرم فیبر در روز کافی است.
• جایگزینی غذاهای کم‌فیبر: غذاهایی مثل برنج سفید، نان سفید، چیپس، شیرینی‌ها و فست‌فودها فیبر کم دارند و باید آن‌ها را با غذاهای فیبردار جایگزین کنید.
• استفاده از میان‌وعده‌های سالم:‌ به‌جای خوراکی‌های فرآوری‌شده، میان‌وعده‌هایی مثل برگه آلو، میوه خشک بدون شکر افزوده یا ماست به‌همراه میوه تازه به کودک خود بدهید.

در کنار رعایت رژیم غذایی سرشار از فیبر، استفاده از مکمل‌های غذایی حاوی پری‌بیوتیک‌ها نیز به کاهش یبوست کودکان کمک می‌کند. پری‌بیوتیک‌ها با تغذیه باکتری‌های مفید روده، باعث تقویت فلور طبیعی دستگاه گوارش می‌شوند و عبور مدفوع را راحت‌تر می‌کنند.

یکی از مکمل‌های عالی برای کودکان شربت بب وینک اپتایت است. هرچند این شربت برای تحریک اشتهای کودکان کاربرد دارد، اما وجود ترکیب فروکتوالیگوساکارید (FOS) در آن به‌عنوان یک پری‌بیوتیک، به‌طور غیرمستقیم باعث پیشگیری از یبوست می‌شود. با‌این‌حال توجه کنید که این شربت جایگزین درمان اصلی نیست و باید با پزشک خود برای استفاده از آن مشورت کنید.

برای درمان یبوست کودکان بالای ۳ سال، به آن‌ها مایعات بیشتری بدهید

آب، بهترین نوشیدنی برای نرم کردن مدفوع و کمک به حرکت طبیعی روده‌ها محسوب می‌شود. کودکان بالای ۳ سال باید روزانه ۵ تا ۷ لیوان آب بنوشد؛ بااین‌حال این مقدار به وزن، سطح فعالیت‌، سن و شرایط آب‌وهوایی محل زندگی شما بستگی دارد.

آب‌میوه‌های طبیعی (مانند آب آلو یا گلابی) هم اثر ملین طبیعی را دارند و باعث درمان یبوست می‌شوند. بااین‌حال، نوشابه، نوشیدنی‌های شیرین‌شده و چای مناسب کودکان نیستند و نباید آن‌ها را به فرزندتان بدهید. تشویق کودک به نوشیدن آب در طول روز (نه هنگام غذا) کمک فراوانی به کاهش یبوست او می‌کند.

تشویق به فعالیت بدنی برای درمان خانگی یبوست کودکان بالای ۳ سال

فعالیت بدنی منظم، باعث تحریک حرکت طبیعی روده (پریستالسیس) می‌شوند و به عبور راحت‌تر مدفوع از روده کمک می‌کنند. کودکان بالای سه سال باید حداقل ۶۰ دقیقه در روز بازی و فعالیت‌های فیزیکی سبک مانند پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری انجام دهند. حتی فعالیت‌های ساده در خانه مانند پریدن یا دنبال‌بازی هم بسیار خوب و موثر هستند.

سبک زندگی کم‌تحرک، تماشای طولانی‌مدت تلویزیون یا استفاده بیش‌ازحد از تبلت، یکی از عوامل پنهان یبوست مزمن در کودکان است. علاوه‌بر این، ورزش و تحرک بدنی باعث تقویت سیستم ایمنی کودکان نیز می‌شود. در کنار فعالیت بدنی، استفاده از انواع مولتی ویتامین کودکان زیر نظر پزشک، برای تقویت سیستم ایمنی آن‌ها بسیار مفید است.

ماساژ شکم برای درمان یبوست کودکان بالای ۳ سال

ماساژ شکم، باعث بهبود حرکات روده می‌شود و دفع مدفوع را برای بچه‌ها آسان‌تر می‌کند. کودک را به پشت بخوابانید و با حرکت‌های دایره‌ای ملایم در جهت عقربه‌های ساعت، ناحیه شکم را ماساژ دهید. برای ماساژ راحت‌تر، از روغن‌های گیاهی ملایم مانند روغن بادام یا روغن بچه استفاده کنید. این ماساژ را یک یا دو بار در روز و هر بار به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه انجام دهید.

مصرف داروهای ملین مخصوص کودکان برای درمان یبوست

اگر یبوست فرزندتان با روش‌های خانگی درمان نشد، باید زیر نظر پزشک به او داروی ملین بدهید. این داروها با نرم‌ کردن مدفوع یا تحریک حرکت روده به دفع کمک می‌کنند؛ البته نباید مدت طولانی از این داروها به فرزندتان بدهید. در ادامه انواع داروهای ملین مخصوص کودکان را به شما معرفی می‌کنیم:

• ملین‌های حجیم‌کننده مانند پسیلیوم: این داروها با جذب آب باعث افزایش افزایش حجم و نرم‌تر شدن مدفوع می‌شوند.
• ملین‌های اسموتیک مانند لاکتولوز یا پلی‌اتیلن گلایکول (PEG): این دارو‌ها با کشیدن آب به روده، مدفوع را نرم می‌کنند.
• شیاف گلیسیرین: اگر یبوست کودک شما خیلی شدید باشد، پزشک شیاف گلیسیرین تجویز می‌کند.

برای استفاده از داروهای ملین برای کودکان حتما با پزشک مشورت کنید؛ استفاده طولانی‌مدت یا خودسرانه از این دارو باعث اختلال در جذب مواد مغذی از طریق روده می‌شود. پزشک باتوجه‌به سن، وزن و شدت یبوست کودک، داروی مناسب را تجویز می‌کند و دوره درمان را هم به شما می‌گویند.