دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
راهنمای ترک اعتیاد در کرمانشاه
ترک اعتیاد فوق سریع در استان کرمانشاه نه به عنوان یک روش درمانی در دسترس و مجاز شناخته می‌شود و نه راهکاری ایمن و قطعی برای رهایی از اعتیاد است. تبلیغاتی که این روش را در این منطقه معرفی می‌کنند، عمدتاً به مراکز درمانی واقع در شهرهای بزرگ دیگر، به‌ویژه تهران، تعلق دارند و این شیوه درمانی پرخطر، به دلیل الزامات قانونی و پزشکی، در هیچ‌یک از مراکز مجاز استان کرمانشاه ارائه نمی‌گردد. اعتیاد، یک بیماری پیچیده و چندوجهی مغزی است که فراتر از وابستگی جسمی، ریشه‌های عمیق روانی و اجتماعی دارد.
از این رو، درمان موفقیت‌آمیز آن مستلزم یک برنامه درمانی جامع است که تمام ابعاد سلامت جسمی و روانی فرد را در بر گیرد، موضوعی که در مباحث گسترده‌تر سلامت خانواده نیز بر آن تأکید می‌شود. این گزارش با هدف ابهام‌زدایی از مفهوم «ترک فوق سریع» و روشن ساختن مسیر علمی و عملی بهبودی، به معرفی متخصصان و مراکز معتبر در کرمانشاه و تشریح رویکردهای درمانی استاندارد می‌پردازد تا افراد جویای درمان و خانواده‌هایشان بتوانند با دیدی باز و آگاهانه، ایمن‌ترین و مؤثرترین مسیر را برای بازگشت به زندگی سالم انتخاب کنند.
معرفی متخصصان برجسته ترک اعتیاد در کرمانشاه
نخستین و حیاتی‌ترین گام در مسیر درمان اعتیاد، یافتن راهنمایی متخصص و متعهد است. در استان کرمانشاه، پزشکان و روانشناسان متعددی با تمرکز بر رویکردهای علمی و انسان‌محور فعالیت می‌کنند که می‌توانند با ارزیابی دقیق شرایط فردی بیمار، بهترین نقشه درمانی را طراحی نمایند. مراجعه به این متخصصان، فرد را از افتادن در دام تبلیغات غیرواقعی و روش‌های پرخطر مصون می‌دارد و شانس موفقیت در درمان پایدار را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.
دکتر تیمور بستی: مرجعی تخصصی برای درمان اعتیاد
در میان متخصصان حوزه درمان اعتیاد در کرمانشاه، دکتر تیمور بستی به عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده و مورد اعتماد مطرح است. ایشان با دارا بودن مدرک دکترای حرفه‌ای پزشکی و تخصص متمرکز در زمینه ترک اعتیاد، طیف وسیعی از خدمات درمانی را به بیماران ارائه می‌دهند. مطب ایشان واقع در کرمانشاه، سه‌راه برق (حدفاصل میدان فردوسی و میدان مصدق)، جنب مسجد بروجردی، طبقه فوقانی بانک سپه، به عنوان یک مرکز تخصصی برای مشاوره و درمان شناخته می‌شود. شماره نظام پزشکی ایشان (۳۲۰۳۲) تأییدی بر صلاحیت حرفه‌ای ایشان است. بر اساس نظرات ثبت‌شده از سوی مراجعان، دکتر بستی در درمان وابستگی به مواد افیونی پیچیده مانند شیره تریاک و همچنین مدیریت فرآیند دشوار ترک متادون و قرص‌های خواب‌آور، مهارت و تجربه بالایی دارند. رویکرد درمانی ایشان که منجر به رضایتمندی بالای بیماران شده، بر اصول علمی و توجه به شرایط منحصربه‌فرد هر بیمار استوار است و می‌تواند نقطه شروعی مطمئن برای افرادی باشد که به دنبال یک برنامه درمانی اصولی هستند. ساعات کاری مطب ایشان، همه روزه به جز ایام تعطیل از ساعت ۱۵ الی ۲۱، امکان دسترسی مناسبی را برای شاغلین و افراد دیگر فراهم می‌آورد.
مراکز اقامتی مجاز در کرمانشاه: راهنمای انتخاب کمپ استاندارد
در فرآیند جستجو برای درمان، تفکیک دقیق میان تخصص‌های مختلف و نقش هر فرد در تیم درمانی، امری ضروری است. گاهی هم‌نامی افراد می‌تواند منجر به سردرگمی بیماران شود. به عنوان نمونه، در حالی که آقای کیانوش سلطانی به عنوان مدیر مرکز اقامتی همیار امید صحنه فعالیت می‌کند، یک پزشک دیگر با نام دکتر کیوان سلطانی با تخصص پزشکی خانواده در خیابان سعدی کرمانشاه مطب دارند. این تشابه اسمی بر این نکته تأکید دارد که بیماران باید همواره به تخصص رسمی و حوزه فعالیت فرد توجه کرده و مدیریت یک مرکز اقامتی را با تخصص پزشکی در زمینه درمان اعتیاد یکسان ندانند. در ساختار یک درمان جامع، نقش‌های مختلفی تعریف می‌شود. به عنوان مثال، در مرکز درمان نگهدارنده با متادون (MMT) بیمارستان شهدای سرپل ذهاب، یک تیم چندتخصصی فعالیت می‌کند؛ در این مرکز، دکتر امید قادری به عنوان مسئول فنی، وظیفه نظارت پزشکی و تجویز دارو را بر عهده دارد و آقای فرامرز خانمحمدی به عنوان روانشناس، به ابعاد روانی و رفتاری بیماری بیماران رسیدگی می‌کند. این ساختار تیمی نشان‌دهنده یک رویکرد درمانی استاندارد است که در آن، جنبه‌های جسمی و روانی به طور همزمان مورد توجه قرار می‌گیرند.
مراکز اقامتی میان‌مدت که در میان عموم با عنوان «کمپ ترک اعتیاد» شناخته می‌شوند، یکی از ارکان اصلی شبکه درمانی اعتیاد در کشور به شمار می‌روند. این مراکز در صورت برخورداری از مجوز رسمی از سازمان بهزیستی و بهره‌گیری از کادر متخصص، می‌توانند محیطی امن، حمایتی و به دور از محرک‌های محیطی را برای بیماران فراهم آورند تا فرآیند بهبودی خود را با تمرکز بیشتری طی کنند. در استان کرمانشاه، چندین مرکز اقامتی مجاز فعالیت دارند که بر رویکردهای علمی و بازتوانی بلندمدت استوار هستند.
البته شبکه خدمات درمانی تنها به مرکز استان محدود نمی‌شود و در سایر شهرستان‌ها نیز مراکز اقامتی فعالی وجود دارند. به عنوان مثال، مرکز ندای رهایی در شهرستان هرسین و مرکز رهای اورامان در شهرستان جوانرود به بیماران این مناطق خدمات ارائه می‌دهند. نکته حائز اهمیت، وجود مراکز تخصصی برای گروه‌های خاص است؛ مرکز تداوی نفس در کرمانشاه به صورت ویژه برای بانوان فعالیت می‌کند و محیطی امن و متناسب با نیازهای درمانی آنان فراهم می‌آورد. همچنین، مراکزی مانند مرکز زندگی دوباره باختر در کرمانشاه نیز به این شبکه خدماتی افزوده می‌شوند و گزینه‌های متنوعی را پیش روی خانواده‌ها قرار می‌دهند.
تفاوت کمپ‌های مجاز و غیرمجاز: معیارهای یک درمان استاندارد
انتخاب یک مرکز اقامتی معتبر، تصمیمی سرنوشت‌ساز است. کمپ‌های مجاز تحت نظارت مستمر سازمان بهزیستی قرار دارند و ملزم به رعایت پروتکل‌های درمانی مبتنی بر شواهد علمی و اصول حقوق بشر هستند. برنامه درمانی در این مراکز شامل سم‌زدایی تحت نظارت، جلسات گروه‌درمانی، مشاوره فردی توسط روانشناس و مددکار اجتماعی، و آموزش مهارت‌های پیشگیری از عود است. در نقطه مقابل، کمپ‌های غیرمجاز که متأسفانه گاهی با عناوین فریبنده فعالیت می‌کنند، فاقد هرگونه برنامه درمانی علمی بوده و اغلب از روش‌های غیرانسانی، تحقیرآمیز و مبتنی بر خشونت فیزیکی و روانی استفاده می‌کنند. این رویکردهای مخرب نه تنها به بهبودی منجر نمی‌شوند، بلکه با ایجاد تروما و آسیب‌های عمیق روحی، انگیزه فرد برای درمان در آینده را از بین برده و وضعیت او را وخیم‌تر می‌کنند. بنابراین، استعلام مجوز مرکز از سازمان بهزیستی و بازدید حضوری از محیط و گفت‌وگو با کادر درمانی پیش از هرگونه اقدامی، یک ضرورت انکارناپذیر است.
معرفی مراکز اقامتی منتخب در سطح استان کرمانشاه
در ادامه، اطلاعات تماس و آدرس برخی از مراکز اقامتی مجاز در کرمانشاه و شهرستان‌های تابعه ارائه می‌شود تا دسترسی به گزینه‌های معتبر برای خانواده‌ها تسهیل گردد.
مرکز راه امید بهبودی: این مرکز در شهر کرمانشاه، میدان وزیری (برزه دماغ)، جنب مسجد نواب، کوی حاج آخوند، پلاک ۲۰ واقع شده است. مدیریت این مجموعه بر عهده آقای سیاوش اکبری بوده و شماره‌های تماس ۰۹۱۸۵۵۸۳۵۱۵ و ۰۹۱۸۳۵۶۳۵۱۵ برای هماهنگی و کسب اطلاعات بیشتر در دسترس است. موقعیت شهری این مرکز می‌تواند دسترسی را برای خانواده‌ها آسان‌تر نماید.
مرکز حامیان مهر زاگرس: این مرکز نیز در شهر کرمانشاه، در موقعیتی قابل دسترس روبروی بیمارستان امام رضا و در مجاورت معاونت غذا و دارو قرار دارد. شماره‌های تماس ۰۹۱۸۴۲۳۹۰۹۹ و ۰۹۳۵۱۵۷۹۰۹۹ بوده و ساعات کاری آن برای مراجعات اولیه از شنبه تا پنج‌شنبه، ۸:۳۰ صبح تا ۱۲:۳۰ ظهر تعریف شده است.
مرکز طلوع سبز: این کمپ ترک اعتیاد که با مجوز رسمی از سازمان بهزیستی فعالیت می‌کند، در حومه شهر و در محیطی آرام‌تر واقع شده است. آدرس دقیق آن، کیلومتر ۱۵ جاده کرمانشاه به بیستون، پایین‌تر از تالار رخش، ابتدای جاده رحیم‌آباد است. این فاصله از شهر می‌تواند به تمرکز بیشتر بیماران بر فرآیند درمانی کمک کند. مدیریت این مرکز بر عهده آقای فرامرز حاج حسینی است و شماره‌های ۰۹۱۸۸۵۶۰۱۵۹ و ۰۹۳۷۳۰۸۶۷۴۱ برای ارتباط با این مرکز اعلام شده است.
مرکز همیار امید صحنه: این مرکز در شهرستان صحنه، خیابان نیروی انتظامی، روبروی پمپ بنزین کردمیر قرار دارد و به ساکنین این شهرستان و مناطق اطراف خدمات ارائه می‌دهد. مدیریت آن بر عهده آقای کیانوش سلطانی است و از طریق شماره‌های ۰۹۱۸۷۳۰۰۸۶۱ و ۰۹۳۶۷۶۱۲۴۶۰ می‌توان با این مرکز تماس گرفت.
تحلیل علمی سم‌زدایی فوق سریع (UROD): وعده‌های فریبنده و واقعیت‌های پرخطر
جاذبه «ترک یک‌شبه» و رهایی سریع از درد و رنج خماری، بسیاری از بیماران و خانواده‌های مستأصل را به سمت روش‌هایی مانند سم‌زدایی فوق سریع یا UROD سوق می‌دهد. با این حال، بررسی دقیق علمی این روش، تصویری کاملاً متفاوت از وعده‌های تبلیغاتی آن به نمایش می‌گذارد و بر ضرورت نگاهی محتاطانه و انتقادی به این شیوه درمانی تأکید می‌کند.
مکانیزم عملکرد UROD: عبور از بحران ترک در حالت بیهوشی
سم‌زدایی فوق سریع (Ultra-Rapid Opioid Detoxification) یک فرآیند پزشکی تهاجمی است که منحصراً برای وابستگی به مواد افیونی (اپیوئیدها) مانند هروئین، تریاک، متادون و مورفین طراحی شده است. در این روش، بیمار در یک مرکز کاملاً مجهز، معمولاً در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU)، تحت بیهوشی عمومی کامل قرار می‌گیرد. پس از اطمینان از بیهوشی بیمار، تیم پزشکی دوز بالایی از داروهای آنتاگونیست افیونی، عمدتاً نالترکسون یا نالوکسان، را به صورت وریدی تزریق می‌کند. این داروها با سرعت بسیار بالا به گیرنده‌های افیونی در مغز و سیستم عصبی متصل شده و مولکول‌های ماده مخدر را از این جایگاه‌ها جدا و دفع می‌کنند. این فرآیند، بحران ترک حاد (خماری) را که در حالت عادی ممکن است ۷ تا ۱۰ روز به طول انجامد، در یک بازه زمانی بسیار کوتاه ۴ تا ۱۲ ساعته فشرده می‌سازد. مزیت اصلی و ادعایی این روش آن است که بیمار به دلیل بیهوشی، شدیدترین و دردناک‌ترین علائم جسمی ترک را به صورت هوشیارانه تجربه نمی‌کند و پس از به هوش آمدن، بخش عمده‌ای از بحران فیزیکی را پشت سر گذاشته است.
ارزیابی انتقادی: ترازوی مزایا و معایب حیاتی UROD
علی‌رغم جذابیت ظاهری، جامعه علمی و نهادهای نظارتی پزشکی با دیده تردید و نگرانی به UROD می‌نگرند. معایب و خطرات این روش به مراتب سنگین‌تر از مزایای آن است. نخست آنکه، بیهوشی عمومی به خودی خود یک ریسک پزشکی محسوب می‌شود، به‌ویژه برای فردی که سلامت جسمانی او در اثر مصرف طولانی‌مدت مواد مخدر تضعیف شده است؛ خطرات قلبی-تنفسی در این افراد به شکل قابل توجهی بالاتر است. دوم، تزریق ناگهانی و با دوز بالای داروهای آنتاگونیست، یک طوفان فیزیولوژیک در بدن ایجاد می‌کند که فشار شدیدی بر اندام‌های حیاتی وارد می‌آورد. گزارش‌های متعدد علمی، از عوارض شدیدی چون اِدِم ریه (تجمع مایع در ریه‌ها)، نارسایی حاد کلیه، آریتمی‌های قلبی خطرناک و حتی مرگ در اثر این روش حکایت دارند. بر اساس دستورالعمل‌های نهادهای معتبری چون موسسه ملی سلامت و تعالی بالینی انگلستان (NICE)، این روش به دلیل خطرات جدی نباید به صورت روتین ارائه شود. در ایران نیز، معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام آن را در مراکز غیربیمارستانی ممنوع و تنها در بیمارستان‌های مجهز و تحت شرایط خاص مجاز دانسته است. اما مهم‌ترین نقطه ضعف UROD، ماهیت کاملاً جسم‌محور آن است. این روش هیچ تأثیری بر وابستگی روانی، الگوهای رفتاری و شناختی اعتیاد ندارد. به همین دلیل، مطالعات نشان داده‌اند که نرخ بازگشت (عود) به مصرف مواد در هفته‌ها و ماه‌های پس از انجام UROD بسیار بالا است، مگر آنکه بلافاصله با برنامه‌های فشرده روان‌درمانی و بازتوانی دنبال شود.
فراتر از سم‌زدایی: نقشه راه درمان جامع و پایدار اعتیاد
درمان موفق اعتیاد، سفری است که با سم‌زدایی آغاز می‌شود اما هرگز به آن ختم نمی‌گردد. پایان موفقیت‌آمیز مرحله سم‌زدایی و رهایی از وابستگی جسمی، نه پایان راه، بلکه آغاز مسیر اصلی و چالش‌برانگیز درمان ریشه‌های روانی و رفتاری بیماری است. یک رویکرد جامع‌نگر (Holistic)، تمام ابعاد وجودی فرد، شامل جسم، روان، احساسات و روابط اجتماعی او را در بر می‌گیرد.
وابستگی روانی: ریشه پنهان و عامل اصلی عود بیماری
وابستگی روانی، یعنی نیاز عاطفی، ذهنی و شرطی‌شده به ماده مخدر برای مدیریت احساسات، مقابله با استرس، فرار از واقعیت‌های تلخ یا تجربه لذت، هسته اصلی بیماری اعتیاد را تشکیل می‌دهد. در حالی که وابستگی جسمی پس از چند روز یا چند هفته از بین می‌رود، وابستگی روانی می‌تواند تا سال‌ها و حتی تا پایان عمر با فرد باقی بماند. متخصصان حوزه اعتیاد متفق‌القولند که بدون پرداختن به این جنبه روانی و ریشه‌یابی علل گرایش فرد به مواد، بازگشت (عود) بیماری تقریباً اجتناب‌ناپذیر است. هدف اصلی درمان‌های روانشناختی، تجهیز فرد به ابزارها و مهارت‌های لازم برای زندگی بدون مواد است. این فرآیند شامل شناسایی محرک‌های درونی و بیرونی مصرف، یادگیری استراتژی‌های سالم برای مدیریت وسوسه و هیجانات، اصلاح الگوهای فکری مخرب، و بازسازی روابط بین‌فردی آسیب‌دیده می‌شود.
درمان شناختی-رفتاری (CBT): مهندسی مجدد افکار و رفتارها
درمان شناختی-رفتاری (Cognitive-Behavioral Therapy) یکی از مؤثرترین، مستندترین و پرکاربردترین رویکردهای روان‌درمانی در درمان اعتیاد است. این روش بر این اصل استوار است که افکار، احساسات و رفتارهای ما به صورت متقابل بر یکدیگر تأثیر می‌گذارند. CBT به بیمار کمک می‌کند تا الگوهای فکری خودکار و ناکارآمدی را که به مصرف مواد منجر می‌شوند، شناسایی کرده و آن‌ها را به چالش بکشد. فرآیند درمانی CBT معمولاً بر سه محور اصلی استوار است: نخست، شناخت، که در آن بیمار یاد می‌گیرد موقعیت‌ها، افراد، افکار یا احساساتی را که به عنوان محرک (Trigger) عمل کرده و وسوسه مصرف را در او بیدار می‌کنند، با دقت تشخیص دهد. دوم، اجتناب، که شامل توسعه راهکارهایی عملی برای دوری گزیدن از این موقعیت‌های پرخطر است. و نهایتاً مقابله، که مهم‌ترین بخش درمان است و به بیمار مهارت‌های عملی برای مدیریت استرس، کنترل خشم و غلبه بر وسوسه را در شرایطی که امکان اجتناب از محرک وجود ندارد، آموزش می‌دهد. CBT با تجهیز فرد به یک جعبه ابزار روانشناختی، به او کمک می‌کند تا به جای پناه بردن به مواد، پاسخ‌های رفتاری سالم و سازنده‌ای را به چالش‌های زندگی بدهد.
نقش دارودرمانی: ابزاری برای تثبیت و مدیریت وسوسه
دارودرمانی در فرآیند ترک اعتیاد نقشی حیاتی اما مکمل ایفا می‌کند و باید همواره تحت نظارت دقیق روانپزشک متخصص ترک اعتیاد تجویز شود. این داروها برای اهداف مختلفی به کار می‌روند. داروهای جایگزین یا نگهدارنده مانند متادون و بوپرنورفین (قرص B2)، که خود از دسته افیونی‌های صناعی با اثر طولانی‌مدت هستند، در چارچوب برنامه کاهش آسیب (Harm Reduction) برای کنترل علائم ترک و وسوسه شدید در معتادان به هروئین و سایر افیونی‌ها استفاده می‌شوند. این داروها با تثبیت وضعیت بیمار، به او فرصت می‌دهند تا بر جنبه‌های روان‌درمانی و بازسازی زندگی خود تمرکز کند. دسته دیگر، داروهای کنترل‌کننده علائم جسمی ترک مانند کلونیدین هستند که به کاهش اضطراب، تعریق و دردهای عضلانی در دوره سم‌زدایی کمک می‌کنند. همچنین، از آنجایی که بسیاری از افراد مبتلا به اعتیاد، به اختلالات روانی همزمان مانند افسردگی یا اضطراب نیز دچار هستند، تجویز داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب بخش مهمی از یک برنامه درمانی جامع برای تثبیت خلق و کاهش احتمال عود بیماری است.
قدرت حمایت همتا: انجمن‌های معتادان گمنام (NA)
روش دوازده قدم که توسط انجمن‌های خودیاری مانند معتادان گمنام (NA) و الکلی‌های گمنام (AA) اجرا می‌شود، یک برنامه بهبودی معنوی و حمایتی است که به عنوان یک مکمل قدرتمند در کنار درمان‌های پزشکی و روانشناختی عمل می‌کند. قدرت اصلی NA در حمایت همتا (Peer Support) و ایجاد یک شبکه اجتماعی سالم و امن برای فرد در حال بهبودی نهفته است. حضور منظم در جلسات گروهی، داشتن یک راهنما (Sponsor) و کار کردن قدم‌ها، به فرد کمک می‌کند تا از انزوای فلج‌کننده بیماری خارج شده، تجربیات خود را با دیگرانی که شرایط مشابهی داشته‌اند به اشتراک بگذارد و در مسیر حفظ پاکی، احساس تنهایی نکند. این جلسات که رایگان و مبتنی بر اصل گمنامی هستند، می‌توانند یک منبع حمایتی حیاتی و مادام‌العمر برای فرد باشند.
پروتکل‌های درمانی اختصاصی: تفاوت رویکردها بر اساس نوع ماده مخدر
یک اصل بنیادین در درمان اعتیاد، فردی‌سازی برنامه درمانی است. هیچ روش واحدی برای همه افراد و همه انواع مواد مخدر مؤثر نیست. هر ماده با توجه به ساختار شیمیایی و تأثیرات خود بر مغز، الگوی وابستگی، علائم ترک و چالش‌های درمانی منحصربه‌فردی را ایجاد می‌کند. بنابراین، انتخاب بهترین روش ترک نیازمند ارزیابی دقیق توسط یک متخصص است.
ترک شیشه (مت‌آمفتامین): نبرد با وابستگی روانی شدید
ترک اعتیاد به شیشه (مت‌آمفتامین) به دلیل ماهیت این ماده محرک، چالش‌های متفاوتی نسبت به مواد افیونی دارد. وابستگی به شیشه عمدتاً روانی است و علائم ترک جسمی آن معمولاً شدید نیست؛ اما علائم روانی ترک آن، از جمله افسردگی عمیق، بی‌انگیزگی شدید (Anhedonia)، اضطراب، پارانویا و وسوسه مصرف بسیار قدرتمند، می‌تواند ماه‌ها ادامه یابد. از این رو، سم‌زدایی فیزیکی در ترک شیشه اهمیت چندانی ندارد و تمرکز اصلی درمان بر مداخلات روانشناختی طولانی‌مدت است. مؤثرترین رویکردها شامل درمان شناختی-رفتاری (CBT) و رویکرد ماتریکس است که بر آموزش مهارت‌های پیشگیری از عود، مدیریت هیجانات و تغییر سبک زندگی تمرکز دارد.
ترک هروئین و تریاک: مدیریت بحران ترک جسمانی
هروئین، تریاک و مشتقات آن مانند شیره، از دسته مواد مخدر افیونی هستند که وابستگی جسمی بسیار شدیدی ایجاد می‌کنند. قطع مصرف این مواد منجر به بروز سندرم ترک حادی می‌شود که با دردهای شدید و طاقت‌فرسای عضلانی و استخوانی، تهوع، استفراغ، اسهال، آبریزش بینی، اشک‌ریزش و بی‌خوابی شدید همراه است. مدیریت این بحران جسمانی، اولین اولویت در درمان است. سم‌زدایی پزشکی، چه به روش تدریجی با کاهش دوز و چه با استفاده از داروهای کمکی، یک مرحله ضروری است. پس از عبور از این مرحله، برای جلوگیری از عود، بسیاری از بیماران وارد فاز درمان نگهدارنده با متادون یا بوپرنورفین می‌شوند تا وسوسه آن‌ها کنترل شود. در کنار این مداخلات دارویی، روان‌درمانی برای پرداختن به جنبه‌های روانی بیماری و یافتن دلایل گرایش به مصرف، کاملاً ضروری است.
