دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…
همه چیز درباره عنصر کریپتون (Kr)
کریپتون، (به انگلیسی: Krypton) با علامت اختصاری Kr و عدد اتمی 36، عنصری از جدول تناوبی در دسته گازهای نجیب است که در ادامه بیشتر با آن آشنا می شوید. با دانشچی همراه باشید.
کریپتون گازی است بیرنگ، بیبو و ۱٫۱۸ مرتبه از هوا سنگین تر است. نام آن از واژهٔ کریپتوس (kryptos به معنای مخفی) گرفته شدهاست؛ زیرا مدت زیادی کشف نشده باقی مانده بود. قابل سوختن و سمی نیست. در دمای نیتروژن مایع بر اثر تخلیه الکتریکی با فلوئور ترکیب میشود و KrF۲ و KrF۴ میدهد که در دمای معمول تجزیه میشود. به میزان ۰٫۰۱۰۸ درصد هوا را تشکیل میدهد و بر اثر تخلیهٔ الکتریکی، نور بنفش کم رنگ ایجاد میکند.
کریپتون به مقدار بسیار کم در اتمسفر وجود داشته، بوسیله شکنش هوای مایع جدا میشود. همچنین از کریپتون به همراه سایر گازهای کمیاب در لامپ های فلورسنت استفاده میشود. این گاز برای بسیاری از اهداف عملی بیاثر است، اما ترکیباتی را با فلوئور ساخته است.
شناسنامه کریپتون
عدد اتمی: 36
جرم اتمی: 83.798
نقطه ذوب: C° -157.36
نقطه جوش: C° -153.2
ظرفیت: کامل
رنگ: بی رنگ
حالت استاندارد: گاز
نام گروه: 18
انرژی یونیزاسیون: Kj/mol 1520.6
شکل الکترونی: 4P 6 2 1s22s2p63s23 p63d 104s
گرمای فروپاشی: Kj/mol 1.188
الکترونگاتیوی: 2.91
گرمای تبخیر: Kj/mol 6.447
گرمای ویژه: J/g Ko 0.52
دوره تناوبی: 4
شماره سطح انرژی: 4
تاریخچه کریپتون
کریپتون را (از واژه یونانی kryptos به معنی پنهان)، “Moris Travers” و “by William Ramsay” در سال 1898 در پسماندههای حاصل از تبخیر تقریبا تمامی اجزاء هوای مایع کشف کردند. در سال 1960 و با یک توافق بینالمللی، متر بر اساس نور خارج شده از یک ایزوتوپ کریپتون تعریف شد.
این توافق، جایگزین standard meter پاریس شد که یک میله فلزی ساخته شده از آلیاژ ایریدیم – پلاتین بود، (در ابتدا این میله یک ده میلیونیم ربع محیط قطبی زمین برآورد میشد). در اکتبر 1983، آژانس بینالمللی اوزان و مقیاسات، جایگزین معیار کریپتون شد. اکنون متر را به عنوان مسافتی که نور در مـدت 458,1، 792، 299 ثانیه در خلاء طی میکند، تعریف میکنند.
کاربردهای کریپتون
از سال 1960 تا 1983 معیار بینالمللی طول، براساس نور خارج شده از اتم های تحریک شده کریپتون تعریف شده بود: بخصوص متر بعنوان طول موج های 73، 763، 650، 1 خط ارسال نارنجی – قرمز که از اتم های کریپتون 86 ساطع شده بود، تعریف گشت.
اندرون گیر کریپتون با هیدروکینون و فنل ساخته شده است. از Kr-85 در آنالیزهای شیمیایی استفاده میشود. وقتی آنرا در مواد جامد مختلفی قرار دهیم، کریپتوناتها بوجود میآیند و فعالیت آن ها در واکنشهای شیمیایی سطحی حساس است. بعلاوه از این گاز نجیب در فلاش های عکاسی که به عکسبرداری سریع نیاز دارد، استفاده میشود، اما این کاربرد بهعلت قیمت گران کریپتون محدود است.
ترکیبات کریپتون
کریپتون مانند سایر گازهای کمیاب از نظر شیمیایی شدیدا بیاثر بهحساب میآید، اما مطالعاتی که در سال 1960صورت گرفت، بعضی از ترکیبات کریپتون را شناسایی نمود. دیفلورید کریپتون بصورت مقادیر گرمی و از راههای متفاوتی بدست آمده است. فلوریدهای دیگر کریپتون و یک نمک آن به نام اکسی اسید نیز شناسایی شده است. یون ها و مولکول ArKr و KrH کشف شده و شواهدی مبنی بر وجود KrXe و KrXe وجود دارد.
ایزوتوپ های کریپتون
کریپتون بطور طبیعی متشکل از شش ایزوتوپ پایدار میباشد. نشانه طیفی کریپتون بهراحتی با تعدادی خط بسیار باریک بوجود میآید.Kr-81، ایزوتوپ رادیواکتیو با نیمه عمر 250000 سال، محصولی از واکنش های جوی با سایر ایزوتوپ های طبیعی کریپتون است. کریپتون همانند زنون، نزدیک آبهای سطحی بهشدت ناپایدار است، بنابراین از Kr-81 برای تاریخ گذاری (000، 00 8 تا 000، 50 سال) آبهای زیرزمینی استفاده میشود. Kr-85
گاز نجیب رادیواکتیو بیاثر، با نیمه عمر 76، 10 سال است که بر اثر شکاف اتمی اورانیم و پلوتونیم تولید میگردد. منابع آن عبارت است از: آزمایش بمب اتمی، رآکتورهای اتمی و رها شدن Kr-85 از رآکتورهای اتمی در خلال فرآیند مجدد میلههای سوخت.
اثرات کریپتون بر روی سلامتی
این گاز ساکن و نامتحرک است و به عنوان ماده ای اختناق آور می باشد. استنشاق غلظت بالای آن موجب سرگیجه، تهوع، استفراغ، کاهش هوشیاری و مرگ می شود. مرگ در اثر اشتباه در تصمیم گیری، یا کاهش هوشیاری رخ می دهد.
پایین بودن غلظت اکسیژن، ناهشیاری و حتی مرگ ظرف چند ثانیه و بدون عارضه قبلی رخ می دهد. اثرات گازهای خفه کننده بستگی به میزان کاهش اکسیژن هوا توسط آن گاز (فشار جزئی) بستگی دارد. قبل از این که علائم مشخصی ایجاد شود، اکسیژن موجود در هوا به 75% میزان طبیعی خود کاهش می یابد. در این شرایط باید غلظت گاز خفقان آور در مخلوط هوا و گاز 33% باشد.
وقتی میزان گاز خفقان آور به 50% برسد، علائم حادی ایجاد می شود. غلظت 75% ظرف چند دقیقه انسان را می کشد. علائم: نخستین علامتی که توسط گازهای خفقان آور ایجاد می شود، تنفس شدید و احساس خفگی است. هوشیاری کاهش می یابد و هماهنگی ماهیچه ها مختل می شود. سپس تصمیم گیری مختل می شود. تزلزل عاطفی رخ می دهد و به سرعت احساس خستگی به وجود می آید.
هرچه گاز خفقان آور بیشتر می شود، حالت تهوع و استفراغ، درماندگی، کاهش هوشیاری و در نهایت تشنج، کمای شدید و مرگ رخ می دهد.
اثرات زیست محیطی کریپتون
کریپتون گازی است که در جو بسیار کم است و گازی غیر سمی و از نظر شیمیایی ساکن است. در دمای بی نهایت پایین (244- درجه سلسیوس) جانداران در اثر تماس با آن منجمد می شوند اما اثرات زیست محیطی طولانی مدتی ندارد.
درباره گاز آرگون بیشتر بدانیدعنصر کریپتون _ دانشچی
