خواص، مضرات و طبع میوه زالزالک | Hawthorn fruit properties

زالزالک، که با نامهای محلی مختلفی مانند خَفجه، کیالک و کویج شناخته میشود و نام علمی آن Crataegus aronia (یا در انگلیسی Hawthorn) است، یکی از گیاهان دارویی و خودرو به شمار میرود. این گیاه معمولاً در دو نوع میوه سفید و قرمز (شغالی) دیده میشود و در مناطق مختلف ایران از جمله آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی، لرستان، گیلان، مازندران، مرکزی، کهگیلویه و بویراحمد، فارس، اصفهان، کردستان، همدان و کرمانشاه بهصورت طبیعی رشد میکند. در زبانها و گویشهای محلی نیز نامهای متفاوتی دارد؛ در لری «گیرچ»، در ترکی «یمیشان»، در کردی «بلچ»، در همدان «گیویج»، در نجفآباد «کوج» و در مازندران «ولیَک» نامیده میشود که نشاندهنده گستردگی و اهمیت این گیاه در فرهنگهای مختلف است.
طبع زالزالک
از نظر طب سنتی، زالزالک دارای طبع سرد و خشک می باشد.
خواص میوه زالزالک
- میوه زالزالک باعث کم شدن فشار خون در افراد می شود. همچنین از افت فشار نیز جلوگیری می کند. در حقیقت فشار خون را تعدیل می کند. همچنین باعث کاهش فشار خون در بیماران دیابتی نیز می گردد.
- عصاره برگ ها، گل و میوه این گیاه باعث افزایش انقباض ماهیچه های قلبی و ضربان قلب می شود. مطالعات نشان می دهد مصرف زالزالک باعث افزایش جریان خون و بهبود دردهای آنژینی (درد در ناحیه قفسه سینه) می گردد؛ زیرا علت دردهای آنژینی عدم دریافت خون سرشار از اکسیژن توسط قلب است؛ و مواد شیمیایی موثر موجود در زالزالک با افزایش جریان خون عروق کرونر قلبی، اکسیژن مورد نیاز این سلول ها را تامین و از این دردها جلوگیری می کنند.
- دم کرده زالزالک برای مشکلات عصبی کاربرد دارد؛ زیرا عواملی را که در برابر جریان خون مقاومت می کنند، کاهش می دهد و فشارخون را کم می کند. همین عامل باعث کاهش استرس می شود. همچنین دمنوش زالزالک تازه یکی از بهترین گزینه ها برای افزایش زمان خواب آرامش بخش است.
- زالزالک در فرایند سوزاندن چربی ها کمک می کند و کالری اضافی تحمیل شده بر بدن را از بین می برد. در نتیجه برای اهداف کاهش وزن و لاغری مناسب می باشد.
- بسیار قابض و در درمان اسهال خونی مؤثر است.
- براى تقویت قلب و معده بسیار توصیه شده است.
فواید زالزالک در بهبود بیماریها
- برای معالجه بیماران مبتلا به فعالیت نامنظم قلب کاربرد دارد.
- در مواقع کم خونى و سل اثر خوبی دارد.
- برای روماتیسمى ها و مبتلایان به ورم روده مفید است.
- اشتها را زیاد مى کند.
- جهت درمان قطره قطره آمدن ادرار توصیه شده است.
- شربت زالزالک همراه با شکر سرخ ، براى رفع سردرد شدید مفید است.
- گل زالزالک ، ضد تشنج بوده و حرکات نامنظم قلب را تنظیم مى کند. داروى مفید و خاصى بر ضد تپش قلب و ضربان شدید آن است.
خواص زالزالک برای کلیه
زالزالک به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی، فلاونوئیدها و مواد ضدالتهابی، میتواند به بهبود عملکرد کلیهها کمک کند. این میوه با تقویت جریان خون و کاهش التهاب در بدن، به کلیهها در فرآیند دفع بهتر سموم و مواد زائد کمک کرده و تا حدی از فشار کاری آنها میکاهد. همچنین مصرف متعادل زالزالک ممکن است در پیشگیری از آسیبهای اکسیداتیو مرتبط با بافت کلیه نقش حمایتی داشته باشد.
خواص زالزالک وحشی زرد
زالزالک وحشی زرد معمولاً طعمی ملایمتر دارد و سرشار از ترکیبات گیاهی مفید است که به تقویت عمومی بدن کمک میکنند. این نوع زالزالک میتواند در بهبود عملکرد دستگاه گوارش، افزایش گردش خون و حمایت غیرمستقیم از سلامت کلیهها مؤثر باشد. وجود آنتیاکسیدانها در آن به کاهش استرس اکسیداتیو کمک کرده و شرایط بهتری برای عملکرد طبیعی کلیهها فراهم میکند.
خواص زالزالک وحشی سیاه
زالزالک وحشی سیاه به دلیل غلظت بالاتر آنتیاکسیدانها و ترکیبات فنولی، اثرات قویتری در محافظت از سلولهای بدن دارد. این ویژگیها میتواند به کاهش آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد در بافت کلیه کمک کند. همچنین این نوع زالزالک با بهبود جریان خون و کاهش التهاب، نقش حمایتی در حفظ سلامت کلیهها ایفا میکند.
خواص زالزالک وحشی قرمز
زالزالک وحشی قرمز علاوه بر دارا بودن ویتامینها و مواد معدنی مفید، به بهبود گردش خون و تقویت سیستم قلبیعروقی کمک میکند. این اثرات بهطور غیرمستقیم باعث بهبود خونرسانی به کلیهها شده و عملکرد آنها را حمایت میکند. همچنین ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود در آن میتواند در محافظت از بافت کلیه در برابر آسیبهای محیطی و اکسیداتیو مؤثر باشد.
تداخل بابعضی داروها
زالزالک با بسیاری از داروهای بیماران قلبی تداخل دارد. این گیاه ممکن است عملکرد داروهای مربوط به نارسایی قلبی، فشار خون بالا، آنژین، آریتمی قلبی و … را محدود کند. اگر مشکلات قلبی دارید و دارو مصرف میکنید؛ بدون مشورت با پزشک خود از مقادیر زیاد زالزالک، عصاره، دمنوش یا داروهای تهیه شده از آن مصرف نکنید.
مضرات زالزالک
مصرف میوه این گیاه در مقادیر معمولی اثرات مضری را به همراه ندارد؛ اما مصرف این گیاه به همراه سایر ضمایم مانند گل و برگ های آن؛ که به صورت دارو، عصاره یا دمنوش تهیه می شوند در مقادیر زیاد ممکن است منجر به بروز علائمی چون: سردرد، میگرن، خستگی، تهوع، تپش قلب، لکه های پوستی خفیف، خواب آلودگی، علائم بیماری های رودی معدی و… گردد. همچنین مصرف مقادیر زیاد این گیاه به شکل دارو برای خانم های باردار و شیرده مناسب نمی باشد.
پیشنهادی: درباره خواص، مضرات و طبع میوه نارنگی
دانشچی پورتال جامع تحقیق و مقاله، مطالب علمی و هنری ، وبگردی و…


